Πρόσφατες εκδηλώσεις (ακαδημαϊκό έτος 2016-7)

ΣΠΙΝΟΖΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ
Ημερίδα προς τιμήν του Ομότιμου Καθηγητή Γεράσιμου Βώκου
Θεσσαλονίκη 20 Ιουνίου 2017

Spinoza and Contemprorary Political Philosophy

Κύριοι ομιλητές του συμποσίου:
· Etienne Balibar, Καθηγητής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Paris X
· Pierre Francois Moreau, Καθηγητής Φιλοσοφίας στην ENS de Lyon
· Kiarina Kordela, Καθηγήτρια Φιλοσοφίας στο Macalester College
· Γεράσιμος Βώκος, Καθηγητής Φιλοσοφίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
 
Ο Σπινόζα θεωρείται ένας από τους πιο σημαντικούς στοχαστές της νεωτερικότητας στο πεδίο της φιλοσοφίας και του πολιτικού στοχασμού. Ωστόσο,  ο περιορισμός της συζήτησης σε μια στενά ιστορική αξιολόγηση της συνεισφοράς του θα ισοδυναμούσε με απώλεια μιας σημαντικής πηγής έμπνευσης για  να επαναστοχαστούμε τα  σύγχρονα ηθικά και πολιτικά ζητήματα. Αν και αρκετοί σύγχρονοι μελετητές του Σπινόζα έχουν εφαρμόσει τις μεθόδους και τις ιδέες του για να φωτίσουν σημερινά προβλήματα, αυτή η συζήτηση αξίζει να τύχει μεγαλύτερης προσοχής και περαιτέρω ανάπτυξης.

Το Διεθνές Συμπόσιο, φιλοδοξεί να αποτελέσει όχημα για έναν τέτοιο διάλογο. Επιχειρεί να ενθαρρύνει την στοχαστική επαναξιολόγηση των σπινοζικών ιδεών και τη συσχέτισή τους με τη σύγχρονη διερεύνηση του ηθικού και του πολιτικού.

Στοχεύει, επίσης, να εξετάσει εκ νέου το ρόλο της φιλοσοφίας και των ανθρωπιστικών επιστημών στο (δυτικό αλλά και το παγκόσμιο) πανεπιστήμιο σήμερα, αλλά και να συζητήσει το παρελθόν, παρόν και μέλλον της κριτικής σκέψης και παιδείας στην Ελλάδα της Κρίσης.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με την ευγενική χορηγία και τη συνεργασία των παρακάτω: Οργανισμος Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης, ΕΛΚΕ ΑΠΘ, Εκδόσεις Σιδέρη, Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης, Χαρτί και Kαλαμάρι

Η ΝΕΑ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ
Διήμερο Διεθνές Εργαστήριο
26-27 Νοεμβρίου 2016

Η σφοδρή κοινωνικο-οικονομική κρίση που ενέσκηψε στην Ευρώπη μετά το 2008, και ιδιαίτερα οι επιπτώσεις της στην ευρωπαϊκή περιφέρεια, επανάφεραν στο προσκήνιο με ιδιαίτερη ένταση συζητήσεις για το μέλλον της ίδιας της δημοκρατίας στην Ήπειρο, αλλά και για τις ποικίλες απειλές που ενδέχεται να αντιμετωπίσει το σχέδιο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Πράγματι, οι επιπτώσεις στα πολιτικά/κομματικά συστήματα πολλών ευρωπαϊκών χωρών δεν άργησαν να φανούν, με τα παραδοσιακά κόμματα να κατακρημνίζονται σε πολλές περιπτώσεις, και νέους «παίκτες» να αποκτούν κεντρικό ρόλο, ανατρέποντας παγιωμένες ισορροπίες. Αν όμως μέχρι χθες τα κόμματα που διεμβόλιζαν τα παραδοσιακά κομματικά συστήματα προέρχονταν κυρίως από την ακροδεξιά, και δη την λαϊκιστική ακροδεξιά, στα χρόνια της κρίσης δεν ήταν λίγες οι φορές που είδαμε κόμματα της ριζοσπαστικής αριστεράς να επιτελούν αυτό το ρόλο, με πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα τις περιπτώσεις της Ισπανίας, της Ελλάδας και της Πορτογαλίας.

Ενώ λοιπόν για την ακροδεξιά στην Ευρώπη διαθέτουμε μια εξαιρετικά πλούσια βιβλιογραφία, η οποία μας παρέχει τα εργαλεία, τη γνώση και το υπόβαθρο για την καλύτερη κατανόηση του χαρακτήρα των κομμάτων αυτής της οικογένειας, όπως και των προοπτικών τους, στο πεδίο της ευρωπαϊκής ριζοσπαστικής αριστεράς ο σύγχρονος ερευνητής έρχεται αντιμέτωπος με μια terra incognita. Μόλις το τελευταίο διάστημα παρατηρείται μια νέα δυναμική, με τη δημοσίευση σχετικών επιστημονικών άρθρων, τη διοργάνωση συνεδρίων και την παραγωγή νέων εκδόσεων.

Επιχειρώντας να συμβάλλει σε αυτή την αναπτυσσόμενη δυναμική, το Τμήμα Πολιτικών Επιστημών, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ (Παράρτημα Ελλάδας) διοργανώνουν διήμερο Διεθνές Εργαστήριο με σκοπό την ανάπτυξη ενός σε βάθος συγκριτικού και κριτικού διαλόγου γύρω από το φαινόμενο της ριζοσπαστικής αριστεράς στη σημερινή Ευρώπη, φέρνοντας στο ίδιο τραπέζι νεότερους ερευνητές, αλλά και καταξιωμένους ακαδημαϊκούς με διεθνή ερευνητική παρουσία.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με την ευγενική χορηγία και τη συνεργασία του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ (Παράρτημα Ελλάδας).

 

Ο ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Ημερίδα της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών
10 Νοεμβρίου 2016

Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε ως προσυνεδριακή εκδήλωση στο πλαίσιο του επιστημονικού συνεδρίου που διοργάνωσε το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία με  θέμα Κοινωνική και πολιτική εκπροσώπηση. Προκλήσεις και προοπτικές στη Δημοκρατία τον 21ο αιώνα.

 

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

Patrick Baert
Πανεπιστήμιο του Cambridge
«Η άνοδος και η πτώση του Σαρτρ ως δημόσιου διανοούμενου»
5 Σεπτεμβρίου 2016

Μέχρι το 1944, ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ ήταν γνωστός μόνο σε μια μικρή ομάδα Γάλλων διανοουμένων. Μέσα όμως σε λιγότερα από δύο χρόνια αυτό άλλαξε δραματικά: έως και το 1946 ο Σαρτρ είχε αναδειχθεί σε διασημότητα και ο υπαρξισμός είχε αποκτήσει μεγάλη απήχηση. Στο σεμινάριο του, ο Patrick Baert θα αναλύσει την ξαφνική «άνοδο» του Σαρτρ στο πλαίσιο της μεταπολεμικής περιόδου στη Γαλλία. Θα διερευνήσει επίσης την «πτώση» του Σαρτρ, την εμφάνιση ανταγωνιστικών φιλοσοφικών προταγμάτων, αλλά και την διαρκή σαγήνη που εξακολουθεί να ασκεί αυτή η εμβληματική φυσιογνωμία, όχι μόνο στη Γαλλία αλλά και διεθνώς. Το σεμινάριο βασίστηκε στο πρόσφατο βιβλίο του καθηγητή Baert, The Existentialist Moment: The Rise of Sartre as a Public Intellectual (Polity Press 2015).