δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 5060/τ.Β΄/11-8-2026) η απόφαση της Συγκλήτου σχετικά με την έγκριση του Κανονισμού Διδακτορικών Σπουδών του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών της Σχολής Κοινωνικών και Οικονομικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Άρθρο 1 Γενικές Διατάξεις
Ο τρίτος κύκλος σπουδών συνίσταται στην εκπόνηση και αξιολόγηση της διδακτορικής διατριβής και ολοκληρώνεται με την απονομή του Διδακτορικού Διπλώματος. Στον παρόντα Κανονισμό αποτυπώνονται η δομή και οι κανόνες λειτουργίας του Προγράμματος Διδακτορικών Σπουδών του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπως αυτός καταρτίστηκε με απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος.
Ο παρών Κανονισμός Διδακτορικών Σπουδών εξειδικεύει και συμπληρώνει τις διατάξεις του Κεφαλαίου Θ’ (Οργάνωση και Λειτουργία Δεύτερου και Τρίτου Κύκλου Σπουδών) του ν. 4957/2022 (Α’141).
Άρθρο 2 Σκοπός-Αντικείμενο
Οι διδακτορικές σπουδές στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών της Σχολής Κοινωνικών και Οικονομικών Επιστημών του Α.Π.Θ. παρέχουν εξειδίκευση στα γνωστικά πεδία του Τμήματος και αποσκοπούν στην προαγωγή της γνώσης, στη διεξαγωγή πρωτότυπης επιστημονικής έρευνας στις Πολιτικές Επιστήμες και στη συμβολή στην εξέλιξη της επιστήμης. Οδηγούν στην απόκτηση Διδακτορικού Διπλώματος. Το Διδακτορικό Δίπλωμα
αποτελεί ακαδημαϊκό τίτλο τρίτου κύκλου σπουδών, ο οποίος πιστοποιεί την εκπόνηση πρωτότυπης επιστημονικής έρευνας και την ουσιαστική συνεισφορά του/της κατόχου του στην εξέλιξη της επιστήμης και της γνώσης στον ευρύτερο επιστημονικό κλάδο των πολιτικών επιστημών.
Άρθρο 3 Νομικό και Θεσμικό Πλαίσιο
Οι διδακτορικές σπουδές του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών οργανώνονται και λειτουργούν σύμφωνα με τις διατάξεις του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου, του Κανονισμού Προγραμμάτων Διδακτορικών Σπουδών του Α.Π.Θ. και των εν ισχύ ευρισκομένων διατάξεων.
Αρμόδια όργανα για την οργάνωση και λειτουργία των διδακτορικών σπουδών είναι η Σύγκλητος του Α.Π.Θ., η Επιτροπή Μεταπτυχιακών Σπουδών του Α.Π.Θ. και η Συνέλευση του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών.
Η γραμματειακή και διοικητική υποστήριξη των διδακτορικών σπουδών (προκήρυξη, εγγραφές, τήρηση αρχείου κ.ά.) πραγματοποιείται από τη Γραμματεία του Τμήματος.
Άρθρο 4 Προκήρυξη Θέσεων
Το Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. δύναται να προκηρύσσει θέσεις Υποψηφίων Διδακτόρων (Υ.Δ.), κατόπιν απόφασης της Συνέλευσης του Τμήματος. Οι σχετικές προκηρύξεις αναρτώνται ηλεκτρονικά στον διαδικτυακό τόπο του Τμήματος. Ειδικότερα, στην προκήρυξη αναγράφονται οι προϋποθέσεις εισαγωγής, ο αριθμός εισακτέων, οι κατηγορίες υποψηφίων, ο τρόπος εισαγωγής, τα κριτήρια επιλογής, οι προθεσμίες υποβολής αιτήσεων, καθώς και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται.
Ανεξαρτήτως της προκήρυξης ή μη θέσεων υποψηφίων διδακτόρων/ισσών, ο/η υποψήφιος που πληροί τα κριτήρια, όπως αυτά αποτυπώνονται στον παρόντα Κανονισμό, μπορεί να υποβάλει αίτηση υποψηφιότητας στη Γραμματεία του Τμήματος αποκλειστικά μέσα στους μήνες Οκτώβριο, Φεβρουάριο και Ιούλιο κάθε ακαδημαϊκού έτους.
Άρθρο 5 Δικαίωμα Υποβολής Αίτησης
Δικαίωμα υποβολής αίτησης για εκπόνηση διδακτορικής διατριβής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. έχουν όσοι/ες πληρούν τουλάχιστον τις εξής προϋποθέσεις:
– Είναι κάτοχοι πτυχίου Α.Ε.Ι. της ημεδαπής ή αναγνωρισμένου ως ισότιμου ιδρύματος της αλλοδαπής και είναι κάτοχοι Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών Α.Ε.Ι. της ημεδαπής ή αναγνωρισμένου ως ισότιμου ιδρύματος της αλλοδαπής.
– Είναι κάτοχοι ενιαίου και αδιάσπαστου τίτλου σπουδών μεταπτυχιακού επιπέδου κατά την κείμενη νομοθεσία. Η επιλογή των Υ.Δ. πραγματοποιείται με απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ.
Άρθρο 6 Υποβολή της Αίτησης
Οι αιτήσεις για εκπόνηση διδακτορικής διατριβής υποβάλλονται στη Γραμματεία του Τμήματος, σε ψηφιακή μορφή, μέσα στις ανωτέρω προαναφερθείσες ημερομηνίες, οι οποίες ανακοινώνονται με κάθε πρόσφορο τρόπο (όπως: προκήρυξη, ανάρτηση στον διαδικτυακό τόπο του Τμήματος κ.ά.).
Η αίτηση συνοδεύεται από τα εξής δικαιολογητικά:
1. Αντίγραφο πτυχίου και διπλώματος μεταπτυχιακών σπουδών ή ισότιμους τίτλους σπουδών από Ίδρυμα της αλλοδαπής ή αντίγραφο πτυχίου προγράμματος σπουδών Α.Ε.Ι. ενιαίου και αδιάσπαστου τίτλου σπουδών μεταπτυχιακού επιπέδου, όπως ορίζεται στην κείμενη νομοθεσία και στο άρθρο 5 του παρόντος Κανονισμού.
2. Πιστοποιητικό γνώσης μίας (1) ξένης γλώσσας από τις αγγλική, γαλλική ή γερμανική σε επίπεδο τουλάχιστον C1 σύμφωνα με το σύστημα του Συμβουλίου της Ευρώπης, το οποίο γίνεται αποδεκτό από το Α.Σ.Ε.Π. Εναλλακτικά μπορεί να υποβληθεί πτυχίο ή δίπλωμα μεταπτυχιακών σπουδών Πανεπιστημίου της αλλοδαπής, από το οποίο προκύπτει η επιτυχής ολοκλήρωση σπουδών στην αντίστοιχη με τη ζητούμενη γλώσσα. Εφόσον η γλώσσα συγγραφής της διατριβής δεν είναι η ελληνική γλώσσα, απαιτείται πιστοποίηση άριστης γνώσης (επιπέδου C2) της αντίστοιχης γλώσσας συγγραφής.
3. Αναλυτικό βιογραφικό σημείωμα του/της υποψήφιου/ας.
4. Υπόμνημα με τη σχετική ερευνητική πρόταση πέντε χιλιάδων έως έξι χιλιάδων (5.000-6.000) λέξεων, από την οποία προκύπτουν τα ειδικότερα ερευνητικά ενδιαφέροντα του/της υποψήφιου/ας, ένας πρώτος σχεδιασμός στο θέμα που επέλεξε, ο βαθμός βιβλιογραφικής ενημέρωσης και η ικανότητα να εκπονεί συνθετική ερευνητική μελέτη με αξιώσεις πρωτοτυπίας. Η ερευνητική πρόταση ακολουθεί σχετικό υπόδειγμα που παρέχει το Τμήμα και είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα του. Στην πρόταση περιέχεται ο προτεινόμενος τίτλος, ο/η επιβλέπων/ουσα και η γλώσσα εκπόνησης και συγγραφής.
Άρθρο 7 Διαδικασία Υποβολής και Αξιολόγησης της Αίτησης
Η Συνέλευση του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ., με βάση τη συνάφεια του ερευνητικού αντικειμένου των αιτήσεων που έχουν υποβληθεί, τις παραπέμπει στην αντίστοιχη αρμόδια τριμελή επιτροπή από μέλη Δ.Ε.Π. του Τμήματος, η οποία έχει οριστεί από τη Συνέλευση ανά κατηγορία θεματικής περιοχής των αιτήσεων (θεωρία/φιλοσοφία, πολιτική ανάλυση, διεθνείς και ευρωπαϊκές σπουδές, πολιτική ιστορία,
διακυβέρνηση). Η κάθε επιτροπή εξετάζει, σε διάστημα ενός (1) μηνός, τις υποβληθείσες αιτήσεις και τα συνυποβαλλόμενα έγγραφα.
Εφόσον η Συνέλευση του Τμήματος αποφασίσει την προκήρυξη θέσεων Υποψηφίων Διδακτόρων/ισσών (αμειβόμενων ή μη) οι οποίες είναι περιορισμένες, η αξιολόγηση των υποβαλλόμενων δικαιολογητικών πραγματοποιείται με την ίδια διαδικασία που αναφέρεται στο παρόν άρθρο.
Η αίτηση αξιολογείται, ως εξής:
1. Βαθμός πτυχίου ή ισότιμου τίτλου σπουδών από Ίδρυμα της αλλοδαπής: δέκα (10) μόρια.
2. Βαθμός διπλώματος μεταπτυχιακών σπουδών ή ισότιμου τίτλου σπουδών από Ίδρυμα της αλλοδαπής ή βαθμός πτυχίου προγράμματος σπουδών Α.Ε.Ι. ενιαίου και αδιάσπαστου τίτλου σπουδών μεταπτυχιακού επιπέδου κατά την κείμενη νομοθεσία: δέκα (10) μόρια.
3. Γνώση ξένης γλώσσας, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα παραπάνω στο άρθρο 6 του παρόντος Κανονισμού σε επίπεδο τουλάχιστον C1: πέντε (5) μόρια. Αν η γνώση της ξένης γλώσσας είναι επιπέδου C2 η αίτηση λαμβάνει δέκα (10) μόρια.
4. Αναλυτικό βιογραφικό σημείωμα του/της υποψήφιου/ας: δέκα (10) μόρια.
5. Αξιολόγηση πληρότητας της ερευνητικής πρότασης (ειδικότερα: Τα ερευνητικά ενδιαφέροντα του/της υποψήφιου/ας, η ποιότητα του πρώτου σχεδιασμού στο θέμα που επιλέχθηκε, ο βαθμός βιβλιογραφικής ενημέρωσης και η ικανότητά του/της να εκπονεί συνθετική ερευνητική μελέτη με αξιώσεις πρωτοτυπίας): πενήντα (50) μόρια.
Κατόπιν, η αρμόδια τριμελής Επιτροπή υποβάλλει στη Συνέλευση του Τμήματος εισήγηση με αναλυτικό υπόμνημα, στο οποίο αναγράφονται οι λόγοι για τους οποίους ο/η υποψήφιος/α πληροί ή δεν πληροί τις προϋποθέσεις προκειμένου να γίνει δεκτός/ή. Επιπροσθέτως, η Επιτροπή μπορεί να προτείνει τον/την επιβλέποντα/ουσα σε περίπτωση που δεν έχει ήδη προταθεί από τον/την υποψήφιο/α. Σε κάθε περίπτωση, το θέμα ανάγεται στην αρμοδιότητα της Συνέλευσης του Τμήματος. Η Συνέλευση του Τμήματος, συνεκτιμώντας το υπόμνημα της Επιτροπής, εγκρίνει ή απορρίπτει αιτιολογημένα την αίτηση του/της υποψηφίου/ας. Στην εγκριτική απόφαση της Συνέλευσης ορίζεται και η γλώσσα εκπόνησης και συγγραφής της διδακτορικής διατριβής.
Άρθρο 8 Γλώσσα Συγγραφής της Διδακτορικής Διατριβής
Η γλώσσα στην οποία εκπονούνται και συγγράφονται οι διδακτορικές διατριβές στοΤμήμα είναι η ελληνική, η αγγλική ή η γαλλική.
Σε περίπτωση συνεπίβλεψης με ιδρύματα της αλλοδαπής η γλώσσα εκπόνησης είναι η αγγλική ή η γαλλική ή οποιαδήποτε άλλη γλώσσα προβλέπεται στο Ειδικό Πρωτόκολλο Συνεργασίας, με την υποχρέωση ύπαρξης περίληψης [έως πεντακόσιες (500) λέξεις] και στην ελληνική γλώσσα.
Άρθρο 9 Χρονική Διάρκεια
Η χρονική διάρκεια για την απόκτηση του Διδακτορικού Διπλώματος δεν δύναται να είναι μικρότερη από τρία (3) πλήρη ημερολογιακά έτη από την ημερομηνία ορισμού της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής. Ως ανώτατη χρονική διάρκεια ολοκλήρωσης της διδακτορικής διατριβής ορίζονται τα έξι (6) ημερολογιακά έτη.
Ο παραπάνω χρόνος δύναται να παραταθεί για δύο (2) επιπλέον έτη, μετά από αίτηση, πριν από τη συμπλήρωση της εξαετίας, του/της υποψήφιου/ας, στην οποία εξηγεί τους λόγους της ανάγκης παράτασης, και σύμφωνη γνώμη της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής. Η απόφαση για την αποδοχή ή απόρριψη της αίτησης παράτασης λαμβάνεται από τη Συνέλευση του Τμήματος. Μετά από την παρέλευση και του χρόνου της παράτασης, ο/η υποψήφιος/α οφείλει να υποστηρίξει τη διατριβή του/της εντός διμήνου, διαφορετικά διαγράφεται αυτοδίκαια από τα μητρώα των υποψήφιων διδακτόρων.
Ο/Η υποψήφιος/α διδάκτορας/ισσα μπορεί, εφόσον δεν έχει υπερβεί την ανώτατη χρονική διάρκεια σπουδών, να ζητήσει αναστολή διάρκειας ενός (1) πλήρους ημερολογιακού έτους με αίτησή του/της. Η αναστολή μπορεί να παραταθεί με νέα αίτηση του υποψηφίου για ένα (1) ακόμα έτος. Η αίτηση αναστολής συνοδεύεται από επαρκώς αιτιολογημένη εισήγηση τηςΤριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής και εγκρίνεται με απόφαση
της Συνέλευσης του Τμήματος. Κατά τη διάρκεια της αναστολής αίρεται η ιδιότητα του/της υποψήφιου/ας διδάκτορα/ισσας και τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτή. Ο χρόνος της αναστολής δεν προσμετράται στον μέγιστο συνολικό χρόνο εκπόνησης της διδακτορικής διατριβής.
Άρθρο 10 Επίβλεψη Διδακτορικών Διατριβών
Δικαίωμα επίβλεψης διδακτορικών διατριβών του Τμήματος έχουν τα μέλη Δ.Ε.Π. του Τμήματος. Η Συνέλευση του Τμήματος ορίζει, σύμφωνα με τον παρόντα Κανονισμό και τις σχετικές διατάξεις του νόμου, το μέλος Δ.Ε.Π. που θα επιβλέπει τη διδακτορική διατριβή και, ταυτόχρονα, Τριμελή Συμβουλευτική Επιτροπή με αρμοδιότητα να πλαισιώνει και να υποστηρίζει την εκπόνηση και συγγραφή της διδακτορικής διατριβής.
Στην Τριμελή Συμβουλευτική Επιτροπή μετέχουν, ως μέλη, ο/η επιβλέπων/ουσα και δύο (2) ακόμα μέλη, τα οποία δύνανται να είναι:
1. Μέλη Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού (Δ.Ε.Π.) κάθε βαθμίδας του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ.,
2. μέλη Δ.Ε.Π. άλλων Τμημάτων του Α.Π.Θ. ή άλλου Α.Ε.Ι.,
3. ομότιμοι καθηγητές/τριες και αφυπηρετήσαντα μέλη Δ.Ε.Π.,
4. μέλη Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού σε Ανώτατα Στρατιωτικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και Ανώτατες Εκκλησιαστικές Ακαδημίες,
5. ερευνητές/τριες κάθε βαθμίδας που υπηρετούν σε ερευνητικούς και τεχνολογικούς φορείς του άρθρου 13Α του ν. 4310/2014 (Α’ 258), συμπεριλαμβανομένων της Ακαδημίας Αθηνών και του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών, καθώς και το επιστημονικό προσωπικό της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (Ε.Α.Γ.Μ.Ε.) του άρθρου 25 του ν. 4602/2019 (Α’45), εφόσον
διαθέτουν Διδακτορικό Δίπλωμα και ερευνητική δραστηριότητα συναφή με το αντικείμενο της διδακτορικής διατριβής,
6. καθηγητές/τριες ιδρυμάτων της αλλοδαπής και ερευνητές/τριες ερευνητικών οργανισμών της αλλοδαπής.
Τα μέλη της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής έχουν είτε ίδιο ή συναφές γνωστικό αντικείμενο, είτε ίδιο ή συναφές επιστημονικό έργο με την προς εκπόνηση διδακτορική διατριβή. Ο αριθμός των αφυπηρετησάντων μελών Δ.Ε.Π. (συμπεριλαμβανομένων και των ομότιμων καθηγητών/τριών), που συμμετέχουν ως μέλη στην Τριμελή Συμβουλευτική Επιτροπή δεν δύναται να υπερβαίνει το ένα (1). Εφόσον, κατά τη διάρκεια
της εκπόνησης της διατριβής, στην Τριμελή Συμβουλευτική Επιτροπή βρεθούν δύο (2) ή περισσότερα αφυπηρετήσαντα μέλη Δ.Ε.Π., η Συνέλευση του Τμήματος προβαίνει αμελλητί στην αναμόρφωσή της. Η Τριμελής Συμβουλευτική Επιτροπή είναι αρμόδια για την υποστήριξη του/της Υ.Δ. κατά τη διαδικασία εκπόνησης και συγγραφής της διδακτορικής διατριβής και την παρακολούθηση της προόδου της. Ο/Η επιβλέπων/ουσα
και τα υπόλοιπα μέλη της Τριμελούς δεν δικαιούνται αμοιβής ή άλλης αποζημίωσης για την υποστήριξη της εκπόνησης της διδακτορικής διατριβής.
Μέλη Δ.Ε.Π. του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. μπορούν να αναλαμβάνουν την επίβλεψη έως και οκτώ (8) διδακτορικών διατριβών (στον αριθμό αυτό δεν προσμετρώνται οι περιπτώσεις συνεπίβλεψης). Σε περίπτωση που μέλος Δ.Ε.Π. ζητήσει να αναλάβει ως επιβλέπων/ουσα διδακτορική διατριβή καθ’υπέρβαση του αριθμού αυτού, απαιτείται ειδική τεκμηριωμένη απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος.
Άρθρο 11 Λόγοι Αντικατάστασης Επιβλέποντος/ουσας/Μέλους της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής
Αν κάποιο από τα μέλη της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένου του/της επιβλέποντος/ουσας, εκλείψει ή αδυνατεί να εκπληρώσει τα καθήκοντά του για άνω των δύο (2) ακαδημαϊκών ετών, η Συνέλευση του Τμήματος, εκτιμώντας τις περιστάσεις, αναθέτει την επίβλεψη σε άλλο μέλος Δ.Ε.Π. του Τμήματος, σύμφωνα με όσα ορίζονται στις προηγούμενες παραγράφους, κατόπιν αίτησής του/της υποψήφιου/ας διδάκτορα/ισσας και σύμφωνης γνώμης του/της νέου/ας προτεινόμενου/ης επιβλέποντος/ουσας. Σε διαφορετική περίπτωση, ένα (1) από τα άλλα δύο (2) μέλη της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής αναλαμβάνει χρέη επιβλέποντος/ουσας, ακόμη και καθ’υπέρβαση του μέγιστου αριθμού υποψήφιων διδακτόρων/ισσών.
Σε περίπτωση που κανένα μέλος της τριμελούς επιτροπής ή άλλο μέλος Δ.Ε.Π. του Τμήματος δεν μπορεί να αναλάβει την επίβλεψη, η Συνέλευση του Τμήματος αποφαίνεται επί του θέματος. Αν ο/η επιβλέπων/ουσα ή μέλος της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής μετακινηθεί σε άλλο Τμήμα του ίδιου ή άλλου Α.Ε.Ι. ή αφυπηρετήσει, δύναται να συνεχίσει να κατέχει την ιδιότητα του/της επιβλέποντος/ουσας της διδακτορικής διατριβής, εφόσον συναινεί η Συνέλευση του Τμήματος, και ο τίτλος απονέμεται από το Α.Ε.Ι., στο οποίο ανήκει το Τμήμα όπου ξεκίνησε η εκπόνηση της διατριβής.
Η Γραμματεία του Τμήματος αναρτά στον διαδικτυακό ιστότοπο του Τμήματος, στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, κατάλογο με τα ονόματα των υποψήφιων διδακτόρων/ισσών, τον τίτλο και σύντομη περίληψη της διδακτορικής διατριβής, καθώς και τα ονόματα του επιβλέποντος/ουσας και των άλλων μελών της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής. Η Γραμματεία ενημερώνει τακτικά τον κατάλογο αυτό.
Άρθρο 12 Υποχρεώσεις και Δικαιώματα Υ.Δ.
Οι Υποψήφιοι/ες Διδάκτορες/ισσες:
1. Δεν καταβάλλουν τέλη φοίτησης.
2. Διατηρούν πλήρη τα δικαιώματα και τις παροχές που προβλέπονται για τους/τις φοιτητές/τριες του δεύτερου κύκλου σπουδών για έξι (6) έτη από την ημερομηνία ορισμού τηςΤριμελούς Επιτροπής (εφόσον σε αυτό το διάστημα δεν έχει ολοκληρωθεί η διδακτορική διατριβή), καθώς και κάθε άλλο δικαίωμα που ορίζεται από τον παρόντα Κανονισμό.
3. Δύνανται να συμμετέχουν σε ερευνητικά έργα/προγράμματα.
4. Δύνανται να λαμβάνουν υποτροφίες στο πλαίσιο συγχρηματοδοτούμενων, αυτοχρηματοδοτούμενων ή λοιπών έργων/προγραμμάτων για την οικονομική ενίσχυση της διδακτορικής τους έρευνας.
5. Καθοδηγούνται από τον/την επιβλέποντα/ουσα και τα μέλη της Συμβουλευτικής Επιτροπής κατά την εκπόνηση της διατριβής τους.
6. Έχουν τη δυνατότητα διεξαγωγής μέρους της έρευνάς τους σε άλλο ίδρυμα, ινστιτούτο ή ερευνητικό κέντρο της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, με απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος, και ενθαρρύνονται να συμμετέχουν σε συνέδρια, ημερίδες κ.ά., τόσο στην ημεδαπή όσο και στην αλλοδαπή.
7. Υποβάλλουν εγγράφως αναλυτικό υπόμνημα προόδου της διατριβής τους, όπως προβλέπεται στο άρθρο 13 του παρόντος Κανονισμού.
8. Οι υποψήφιοι/ες διδάκτορες/ισσες τηρούν όλες τις υποχρεώσεις που προβλέπει η κείμενη νομοθεσία. Επιπλέον, κατόπιν εισήγησης της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής και απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος ή της Επιτροπής Προγράμματος Σπουδών δύναται να ανατίθεται επικουρικό διδακτικό έργο στους/στις Υ.Δ. του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. υπό την επίβλεψη του/της διδάσκοντος/ουσας του μαθήματος. Η απόφαση καθορίζει τον ανώτατο αριθμό ωρών της επικουρίας, που δεν δύναται να υπερβαίνει τις εκατόν
είκοσι πέντε (125) ώρες ανά ακαδημαϊκό έτος. Στην πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για επικουρικό διδακτικό έργο σε αντικείμενα που προσφέρονται στο Πρόγραμμα Προπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος ή σε Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών καθορίζονται οι προθεσμίες υποβολής υποψηφιότητας, καθώς και τα ειδικότερα προσόντα ή τα απαραίτητα δικαιολογητικά που απαιτούνται. Μορφές επικουρικού έργου είναι η επικουρία των μελών Δ.Ε.Π. κατά την άσκηση του διδακτικού τους έργου, η άσκηση των φοιτητών/τριών, η διεξαγωγή φροντιστηρίων, εργαστηριακών ασκήσεων, η εποπτεία εξετάσεων και η διόρθωση ασκήσεων.
Σε περιπτώσεις υποψηφίων που κατοικούν εκτός Θεσσαλονίκης, η Συνέλευση του Τμήματος αποφασίζει το είδος του επικουρικού έργου το οποίο μπορεί να πραγματοποιείται εξ αποστάσεως και την ενδεχόμενη φυσική παρουσία του/της υποψήφιου/ας στοΤμήμα κατά περιόδους. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, και μετά από τεκμηριωμένη εισήγηση του/της επιβλέποντα/ουσας προς τη Συνέλευση του Τμήματος, μπορεί να εξαιρεθεί ο/η υποψήφιος/α διδάκτορας/ισσα από τις παραπάνω υποχρεώσεις.
Οι υποψήφιοι/ες διδάκτορες/ισσες οφείλουν να συμμετέχουν ενεργά στις ακαδημαϊκές εκδηλώσεις του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών (όπως, για παράδειγμα, στο colloquium, σε ημερίδες, συνέδρια κ.ά.), καθώς και να συμβάλλουν ενεργητικά στην προώθηση του επιστημονικού προφίλ του Τμήματος. Η συγκεκριμένη μορφή της ενεργού συμμετοχής περιλαμβάνει, σε κάθε περίπτωση, μία (1) τουλάχιστον δημόσια διάλεξη ανά
ακαδημαϊκό έτος για θεματική της διατριβής τους.
Άρθρο 13 Έκθεση προόδου και άλλες προϋποθέσεις για την Απονομή Διδακτορικού Διπλώματος
Οι Υ.Δ. υποβάλλουν εγγράφως κατά τους μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο κάθε έτους στην Τριμελή Συμβουλευτική Επιτροπή αναλυτικό υπόμνημα σχετικά με την πρόοδο της διδακτορικής τους διατριβής (έκθεση προόδου). Επιπλέον, παρουσιάζουν προφορικά ενώπιόν της το περίγραμμα της εν εξελίξει διδακτορικής έρευνας, επικεντρώνοντας σε μία ιδιαίτερη πτυχή/θεματική της (π.χ. ένα επιμέρους κεφάλαιο), σύμφωνα με τις οδηγίες της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής. Οι παρουσιάσεις αυτές μπορεί να είναι ανοικτές και σε άλλα μέλη Δ.Ε.Π., επιστήμονες/ερευνητές/τριες και φοιτητές/τριες όλων των επιπέδων σπουδών. Η Συνέλευση του Τμήματος μπορεί να καθορίζει συγκεκριμένη περίοδο για τις εν λόγω παρουσιάσεις.
Η έκθεση προόδου περιλαμβάνει κατ’ελάχιστον το ερευνητικό έργο που πραγματοποίησε o/η υποψήφιος/α, την πορεία της διατριβής, τα ερευνητικά προβλήματα που αντιμετώπισε και χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης. Η έκθεση συντάσσεται βάσει σχετικού υποδείγματος που παρέχει τοΤμήμα και είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα του. Αντίγραφο της έκθεσης προόδου καταχωρείται στον ατομικό φάκελο του/της υποψήφιου/
ας διδάκτορα/ισσας. Μετά την κατάθεση της έκθεσης προόδου και εντός δύο (2) μηνών, η Τριμελής Συμβουλευτική Επιτροπή
συντάσσει και καταθέτει στη Συνέλευση του Τμήματος τη δική της έκθεση επί της προόδου του/της Υ.Δ. Σε περίπτωση που η επιτροπή δεν συμφωνεί με όσα υποβάλλει ο/η υποψήφιος/α διδάκτορας/ισσα και περιλάβει αρνητικά σχόλια στην έκθεση προόδου, η έκθεση λογίζεται ως αρνητική έκθεση προόδου. Εφόσον δεν υποβάλλεται έκθεση προόδου, η Τριμελής Συμβουλευτική Επιτροπή συντάσσει αρνητική έκθεση προόδου που επίσης καταχωρείται στον ατομικό φάκελο του/της υποψηφίου/ας διδάκτορα/ισσας. Σε περίπτωση που μέλος της Επιτροπής αδυνατεί, σύμφωνα με το άρθρο 11 του παρόντος Κανονισμού, να εκπληρώσει τα καθήκοντά του, η έκθεση προόδου υπογράφεται από τα υπόλοιπα μέλη της.
Άρθρο 14 Δημόσια Υποστήριξη και Αξιολόγηση Διδακτορικής Διατριβής
Σε περίπτωση που συντρέχουν επιστημονικοί λόγοι, ο τίτλος της διδακτορικής διατριβής γίνεται να τροποποιηθεί μερικώς ή να εξειδικευθεί, σε εύλογο χρονικό διάστημα πριν από την υποβολή αίτησης για δημόσια υποστήριξη, με τη σύμφωνη γνώμη του/της επιβλέποντος/ουσας, ύστερα από αιτιολογημένη αίτηση του/της Υ.Δ., εισήγηση της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής και απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος.
Σε περίπτωση που το θέμα της διδακτορικής διατριβής τροποποιηθεί πλήρως, ο/η Υ.Δ. έχει το δικαίωμα να καταθέσει νέα αίτηση και προσχέδιο, και ακολουθούνται οι διαδικασίες επιλογής και επίβλεψης που προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία, τον Κανονισμό Προγραμμάτων Διδακτορικών Σπουδών του Α.Π.Θ. και τον παρόντα Κανονισμό, χωρίς να προσμετράται ο χρόνος που έχει ήδη παρέλθει. Με την ολοκλήρωση της εκπόνησης της διδακτορικής διατριβής ο/η Υ.Δ. υποβάλλει αίτηση στην Τριμελή Συμβουλευτική Επιτροπή, διά της Γραμματείας, για δημόσια υποστήριξη και αξιολόγησή της. ΗΤριμελής Συμβουλευτική Επιτροπή αποφασίζει την έγκριση ή την αιτιολογημένη απόρριψη της αίτησης.
Εφόσον εγκρίνει την αίτηση, συντάσσει αναλυτική εισηγητική έκθεση. Στην εισηγητική έκθεση καταγράφεται αναλυτικά η ολοκλήρωση της εκπόνησης της διδακτορικής διατριβής και προτείνεται προς τη Συνέλευση του Τμήματος ο ορισμός της Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής.
Εάν η Τριμελής Συμβουλευτική Επιτροπή επιλέξει να μην εγκρίνει την αίτηση του/της υποψηφίου/ας διδάκτορα/ισσας, του/της δίνει αναλυτικά επιστημονικές παρατηρήσεις-βελτιώσεις καθώς και χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Αν δεν κατατεθεί η σχετική εισήγηση εντός έξι (6) μηνών από την αίτηση της προηγούμενης παραγράφου ή αν αυτή είναι αρνητική, ο/η υποψήφιος/α δύναται να ζητήσει με αίτησή του/της από τη Συνέλευση του Τμήματος τη συνέχιση της διαδικασίας. Στην περίπτωση αυτή, η Συνέλευση του Τμήματος, στην αμέσως επόμενη συνεδρίασή της ορίζει την Επταμελή Εξεταστική Επιτροπή στην οποία μετέχουν τα μέλη της Τριμελούς και συγκαλεί συνεδρίασή της εντός δύο (2) μηνών. Η Επιτροπή στη συνεδρίασή της εξετάζει τα έγγραφα που επικαλείται ο/η υποψήφιος/α διδάκτορας/ισσα και την τυχόν αρνητική εισήγηση της Τριμελούς
και αποφασίζει οριστικά την απόρριψη ή την έγκριση της διατριβής.
Η Συνέλευση του Τμήματος, μετά την κατάθεση θετικής εισηγητικής έκθεσης της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής ή μετά την έγκριση της αίτησης στην περίπτωση της προηγούμενης παραγράφου, ορίζει με απόφασή της την Επταμελή Εξεταστική Επιτροπή για την κρίση και την αξιολόγηση της διδακτορικής διατριβής. Ως μέλη της Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής ορίζονται υποχρεωτικά τα μέλη τηςΤριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής και τέσσερα (4) ακόμα μέλη που έχουν την ίδια ή συναφή ειδικότητα με το επιστημονικό πεδίο της
διδακτορικής διατριβής, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.Τουλάχιστον τα τέσσερα (4) από τα επτά (7) μέλη της Εξεταστικής Επιτροπής είναι μέλη Δ.Ε.Π. που ανήκουν στο Α.Π.Θ. ΗΤριμελής Συμβουλευτική Επιτροπή έχει δικαίωμα πρότασης των μελών της Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής προς τη Συνέλευση του Τμήματος.
Μέλη Δ.Ε.Π. τα οποία βρίσκονται σε επιστημονική άδεια δύνανται να συμμετέχουν ως μέλη της Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής. Η Επιτροπή επιλέγει μέλος της ως προεδρεύοντα/ουσα μόνο για τους σκοπούς της διαδικασίας δημόσιας υποστήριξης.
Πριν από την υποστήριξη της διδακτορικής διατριβής, ο/η υποψήφιος/α διδάκτωρ/ισσα υποβάλλει στη Γραμματεία του Τμήματος κατάλογο εργασιών του/της που έχουν τυχόν δημοσιευθεί σε επιστημονικά περιοδικά (ελληνικά και διεθνή), πρακτικά συνεδρίων που καταλογογραφούνται σε βιβλιογραφικές βάσεις (Αcademia, Google Scholar, Scopus κ.λπ.). Οι δημοσιεύσεις πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια της εκπόνησης της διατριβής, δηλαδή από την εγγραφή του/της Υ.Δ. έως και την 31η/12 του έτους ολοκλήρωσης της διατριβής.Τυχόν δημοσιεύσεις του/της υποψήφιου/ας διδάκτορα/ισσας κατά τη διάρκεια της εκπόνησης στις οποίες περιλαμβάνεται μέρος των αποτελεσμάτων της διδακτορικής διατριβής δεν συνεπάγονται απώλεια της πρωτοτυπίας της διδακτορικής διατριβής.
Η διδακτορική διατριβή υποστηρίζεται δημόσια από τον/την Υ.Δ. για περίπου τριάντα (30) λεπτά ενώπιον της Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, η οποία υποβάλλει ερωτήσεις προς τον/την Υ.Δ. Με τη σύμφωνη γνώμη της Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, είναι δυνατόν να υποβληθούν ερωτήσεις και από το ακροατήριο. Η όλη διαδικασία δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τις δύο (2) ώρες.
Μετά από την ολοκλήρωση της υποστήριξης της διατριβής, η Επταμελής Εξεταστική Επιτροπή συνεδριάζει χωρίς την παρουσία τρίτων και αξιολογεί τη διδακτορική διατριβή ως προς την ποιότητα, την πληρότητα, την πρωτότυπη σκέψη και τη συμβολή της στην επιστήμη και, με βάση τα κριτήρια αυτά, εγκρίνει ή απορρίπτει την απονομή του Διδακτορικού Διπλώματος. Για την απονομή του Διδακτορικού Διπλώματος απαιτείται η σύμφωνη γνώμη και η θετική αξιολόγηση της διδακτορικής διατριβής από πέντε (5) τουλάχιστον μέλη.
Σε περίπτωση έγκρισης η Επταμελής Εξεταστική Επιτροπή αξιολογεί τη διδακτορική διατριβή με τους βαθμούς ΚΑΛΩΣ, ΛΙΑΝ ΚΑΛΩΣ ή ΑΡΙΣΤΑ. Υπάρχει δυνατότητα, και μόνο με ομόφωνη απόφαση της Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, να απονέμεται, λόγω εξαιρετικής ποιότητας της διδακτορικής διατριβής, ο διδακτορικός τίτλος με τη μνεία «Άριστα μετ’επαίνου». Σε περίπτωση ισοψηφίας ως προς τον βαθμό, η ψηφοφορία
επαναλαμβάνεται και, αν μετά την επανάληψη προκύψει νέα ισοψηφία, τότε υπερισχύει η ψήφος του/της προεδρεύοντος της Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής.
Η έγκριση και βαθμολόγηση βεβαιώνεται με σχετικό πρακτικό, το οποίο υπογράφεται από όλα τα μέλη της Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής και διαβιβάζεται, διά της Γραμματείας, στη Συνέλευση του Τμήματος.
Με την ημερομηνία έγκρισης της διδακτορικής διατριβής από την Επταμελή Εξεταστική Επιτροπή αποκτάται η ιδιότητα του/της Διδάκτορα/ισσας. Η αναγόρευση από τη Συνέλευση του Τμήματος έχει βεβαιωτικό χαρακτήρα.
Στην ιστοσελίδα του Τμήματος αναφέρονται οι οδηγίες μορφοποίησης και τα πρότυπα για την εκπόνηση της διδακτορικής διατριβής.
Άρθρο 15 Δημόσια Υποστήριξη εξ Αποστάσεως
Η συνεδρίαση για τη δημόσια υποστήριξη της διατριβής πραγματοποιείται διά ζώσης. Εφόσον δεν είναι δυνατή η φυσική παρουσία όλων των μελών της Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής δύναται να πραγματοποιηθεί και με τη χρήση μέσων τηλεδιάσκεψης είτε αποκλειστικά, χωρίς φυσική παρουσία, είτε υβριδικά (εξ αποστάσεως για κάποιους από τους/τις συμμετέχοντες/ουσες και διά ζώσης για κάποιους/ες άλλους/ες). Στην
περίπτωση αυτή πρέπει να διασφαλίζεται ο δημόσιος χαρακτήρας της υποστήριξης. Ο σχετικός σύνδεσμος αναρτάται στην ιστοσελίδα του Τμήματος επτά (7) ημέρες πριν από την ημερομηνία της υποστήριξης.
Άρθρο 16 Λόγοι και Διαδικασία Διαγραφής
Η Συνέλευση του Τμήματος, έπειτα από εισήγηση της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής, μπορεί να αποφασίσει τη διαγραφή Υ.Δ. Στην απόφαση τεκμηριώνονται οι λόγοι διαγραφής. Τέτοιοι λόγοι μπορούν να είναι οι εξής:
1. Η ανεπαρκής πρόοδος του/της υποψήφιου/ας διδάκτορα/ισσας, η οποία τεκμηριώνεται από την παράλειψη για τουλάχιστον δύο (2) έτη υποβολής έκθεσης προόδου ή από τουλάχιστον δύο (2) αρνητικές εκθέσεις προόδου,
2. η παρέλευση του ανώτατου χρόνου εκπόνησης της διατριβής, μετά και από την εξάντληση της ανώτατης χρονικής παράτασης,
3. η παράβαση των κανόνων κατά της λογοκλοπής και της ακαδημαϊκής δεοντολογίας,
4. σοβαρά προβλήματα στη συνεργασία μεταξύ επιβλέποντος/ουσας και υποψήφιου/ας διδάκτορα/ισσας, και αδυναμία αντικατάστασης επιβλέποντος/ουσας. Ο/Η Υ.Δ. διαγράφεται αυτοδίκαια μετά από αίτησή του/της.
Άρθρο 17 Βιομηχανικά Διδακτορικά
Επιχειρήσεις/βιομηχανίες που εδρεύουν ή έχουν παράρτημα στην ημεδαπή δύναται να χρηματοδοτούν ολόκληρη ή μέρος της εκπόνησης βιομηχανικού διδακτορικού. Η οικονομική διαχείριση της χρηματοδότησης πραγματοποιείται μέσω του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας του Α.Π.Θ. Οι υποψήφιοι/ες που πληρούν τις προϋποθέσεις εγγραφής σε Διδακτορικές Σπουδές, όπως αυτές ορίζονται στην ισχύουσα νομοθεσία, στον Κανονισμό Προγραμμάτων Διδακτορικών Σπουδών Α.Π.Θ. και στον παρόντα Κανονισμό μπορούν να αιτηθούν
την εκπόνηση διδακτορικής διατριβής σε συνεργασία με επιχείρηση/βιομηχανία, που εδρεύει ή λειτουργεί παράρτημά της στην Ελλάδα. Η αιτούμενη εκπόνηση διδακτορικής διατριβής αφορά τη διεξαγωγή βιομηχανικής ή εφαρμοσμένης έρευνας με σκοπό την παραγωγή ερευνητικών αποτελεσμάτων για την παραγωγή καινοτόμων προϊόντων ή υπηρεσιών.
Καταρτίζεται πρωτόκολλο συνεργασίας μεταξύ του Α.Π.Θ., της συνεργαζόμενης επιχείρησης/βιομηχανίας και της/του Υ.Δ., το οποίο εγκρίνεται από τη Σύγκλητο του Α.Π.Θ, κατόπιν εισήγησης του Τμήματος και της Επιτροπής Μεταπτυχιακών Σπουδών του Α.Π.Θ. Στο πρωτόκολλο συνεργασίας καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι συνεργασίας για την εκπόνηση διδακτορικής διατριβής στην επιχείρηση/βιομηχανία και την εξαγωγή των ερευνητικών αποτελεσμάτων, τη χρήση υποδομών και εξοπλισμού του Α.Π.Θ., εάν η έρευνα διεξάγεται εντός του Α.Π.Θ, τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα κάθε συμβαλλόμενου μέρους, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επί του έργου που διεξάγεται κατά τη διάρκεια εκπόνησης της διδακτορικής διατριβής.
Δικαιώματα και υποχρεώσεις επιχείρησης/βιομηχανίας 1. Η συνεργαζόμενη επιχείρηση/βιομηχανία υποδεικνύει έναν/μία (1) εκπρόσωπό της με εμπειρία και γνώση σχετική με το αντικείμενο της διδακτορικής διατριβής, που έχει ως καθήκον την καθοδήγηση της/του Υ.Δ. Η/Ο
εκπρόσωπος της επιχείρησης/βιομηχανίας δύναται να συμμετέχει, χωρίς δικαίωμα ψήφου, στις συνεδριάσεις της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής και στην Επταμελή Εξεταστική Επιτροπή, εκφράζοντας τις απόψεις της/του.
2. Επιχειρήσεις/βιομηχανίες που εδρεύουν ή έχουν παράρτημα στην ημεδαπή δύναται να χρηματοδοτούν ολόκληρη ή μέρος της εκπόνησης βιομηχανικού διδακτορικού. Η οικονομική διαχείριση της χρηματοδότησης πραγματοποιείται μέσω του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας (Ε.Λ.Κ.Ε.) του Α.Π.Θ. Η/Ο Επιστημονικός/ή Υπεύθυνος/η του έργου/προγράμματος καθορίζεται με το πρωτόκολλο συνεργασίας.
Δικαιώματα και υποχρεώσεις Υ.Δ.
1. Κατά τη διάρκεια εκπόνησης της διδακτορικής διατριβής η/ο Υ.Δ. δύναται να διεξάγει ολόκληρη ή μέρος της ερευνητικής του/της δραστηριότητας σε χώρους της επιχείρησης/βιομηχανίας, μετά από σύμφωνη γνώμη της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής, υπό την προϋπόθεση ότι εξασφαλίζονται η υποστήριξη και η καθοδήγηση από τον/την επιβλέποντα/ουσα και εφαρμόζονται ο Εσωτερικός Κανονισμός του Α.Π.Θ. και ο παρών Κανονισμός.
2. Οι Υ.Δ. που εκπονούν βιομηχανικά διδακτορικά έχουν όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που προβλέπονται από τον Εσωτερικό Κανονισμό του Α.Π.Θ., τον Κανονισμό Προγραμμάτων Διδακτορικών Σπουδών του Α.Π.Θ. και τον παρόντα Κανονισμό.
Οι Υ.Δ. που εκπονούν βιομηχανικά διδακτορικά, κατά τη διάρκεια των σπουδών τους, ασφαλίζονται για παροχές σε είδος και σε χρήμα στον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ), εκτός αν είναι παράλληλα ασφαλισμένοι/ες, άμεσα ή έμμεσα, για υγειονομική περίθαλψη σε φορέα ασφάλισης ασθενείας. Η υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών ασφαλισμένου/ης και εργοδότη/τριας, οι οποίες
υπολογίζονται επί του κατώτατου μισθού, βαρύνει τη συνεργαζόμενη επιχείρηση/βιομηχανία, εκτός εάν η εκπόνηση διδακτορικής διατριβής χρηματοδοτείται μέσω της επιχείρησης/βιομηχανίας για την εκτέλεση έργου/προγράμματος μέσω του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας, οπότε οι ασφαλιστικές εισφορές δύνανται να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του χρηματοδοτούμενου έργου/προγράμματος του Ε.Λ.Κ.Ε.
Η εκπόνηση βιομηχανικού διδακτορικού δύναται να χρηματοδοτείται από πόρους τουΤαμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και επιχειρήσεις/βιομηχανίες, που εδρεύουν ή λειτουργούν παράρτημα στην ημεδαπή. Με την υπ’αρ. 1569/21-3-2023 (Β’1827) κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Παιδείας και Θρησκευμάτων καθορίζονται ειδικότερα ζητήματα σχετικά με την εκπόνηση βιομηχανικών διδακτορικών που χρηματοδοτούνται από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Άρθρο 18 Εκπόνηση Διδακτορικής Διατριβής με Συνεπίβλεψη
Το Τμήμα μπορεί να συνεργάζεται, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στην κείμενη νομοθεσία με:
– Ένα ή περισσότερα Τμήματα του Α.Π.Θ. ή άλλου Α.Ε.Ι. της ημεδαπής,
– Ανώτατα Στρατιωτικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα,
– Ανώτατες Εκκλησιαστικές Ακαδημίες,
– ερευνητικούς και τεχνολογικούς φορείς του άρθρου 13α του ν. 4310/2014 (Α’258),
– Ερευνητικά Πανεπιστημιακά Ινστιτούτα,
– την Ακαδημία Αθηνών,
– το Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών,
– καθώς και με Ιδρύματα της αλλοδαπής, για την εκπόνηση διατριβών με συνεπίβλεψη.Τα σχετικά με τη διαδικασία εκπόνησης, χορήγησης ενιαίου ή χωριστού τίτλου κ.ά., προβλέπονται στο οικείο Ειδικό Πρωτόκολλο Συνεργασίας που καταρτίζεται για τον
σκοπό αυτό.
Δεν επιτρέπεται η σύμπραξη με εκπαιδευτικούς φορείς μη τυπικής μεταλυκειακής εκπαίδευσης του ν. 3696/2008 (Α’177).
Μεταξύ των συνεργαζόμενων φορέων καταρτίζεται Ειδικό Πρωτόκολλο Συνεργασίας (Ε.Π.Σ.), το οποίο εγκρίνεται από τις Συγκλήτους των Πανεπιστημίων και τα αρμόδια όργανα διοίκησης των άλλων φορέων.
Άρθρο 19 Αναγόρευση και καθομολόγηση Διδακτόρων
Η Συνέλευση αναγορεύει και καθομολογεί τον/την Υ.Δ. σε δημόσια Συνεδρίαση του Τμήματος, παρουσία του/της Υ.Δ. Ο/Η Πρόεδρος του Τμήματος θέτει υπόψη του Σώματος το πρακτικό, που πιστοποιεί την επιτυχή ολοκλήρωση της προφορικής παρουσίασης και αξιολόγησης της διδακτορικής διατριβής και ακολουθεί η αναγόρευση και καθομολόγηση του/της Υ.Δ. σε Διδάκτορα/ισσα του Τμήματος. Στη Συνεδρίαση παρίσταται ο/η Πρύτανης ή ο/η Αντιπρύτανης/ισσα, ενώ μπορεί να παρίσταται και ο/η Κοσμήτορας της Σχολής.
Η τελετή αναγόρευσης και καθομολόγησης, καθώς και ο τύπος του Διδακτορικού Διπλώματος του/της Διδάκτορα/ισσας, ακολουθεί τα Πρότυπα σχετικών Αποφάσεων της Συγκλήτου του Α.Π.Θ. Για την αναγόρευση κάθε Υ.Δ. σε Διδάκτορα/ισσα του Τμήματος είναι απαραίτητα τα εξής:
1. Κατάθεση αίτησης από τον/την Υ.Δ. στη Γραμματεία του Τμήματος για αναγόρευση και καθομολόγηση.
2. Κατάθεση διατριβής στη Γραμματεία του Τμήματος σε ψηφιακή μορφή. Πριν από την οριστική κατάθεση της διδακτορικής διατριβής, ο/η υποψήφιος/α διδάκτορας/ισσα οφείλει να προβεί στις τυχόν διορθώσεις, προσθήκες και αλλαγές που είχε υποδείξει η Επταμελής Εξεταστική Επιτροπή.
3. Κατάθεση διατριβής στην Κεντρική Βιβλιοθήκη του Α.Π.Θ..
4. Κατάθεση διατριβής στο Ιδρυματικό Καταθετήριο Επιστημονικών Εργασιών του Α.Π.Θ. (Ι.Κ.Ε.Ε.).
5. Κατάθεση διατριβής στο Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (E.K.T.).
Η τελετή δύναται να διενεργείται έως τρεις (3) φορές ανά ακαδημαϊκό έτος. Στον/στη Διδάκτορα/ισσα χορηγείται Αντίγραφο Διδακτορικού Διπλώματος. Το Διδακτορικό Δίπλωμα (μεμβράνη) υπογράφεται από τον/την Πρύτανη, τον/την Πρόεδρο και τον/την Προϊστάμενο/η Γραμματείας του Τμήματος και φέρει τη σφραγίδα του Α.Π.Θ.
Άρθρο 20 Τύπος Απονεμόμενου Διδακτορικού Διπλώματος
Ο τίτλος του Διδακτορικού Διπλώματος είναι δημόσιο έγγραφο και απονέμεται στο γνωστικό αντικείμενο
του Τμήματος στο οποίο εκπονήθηκε η Διδακτορική Διατριβή.
Ο/Η Υ.Δ. πριν την αναγόρευση και καθομολόγησή του/της από τη Συνέλευση του Τμήματος μπορεί να
αιτηθεί χορήγηση Βεβαίωσης Επιτυχούς Περάτωσης.
Ο τρίτος κύκλος σπουδών αφορά την οργάνωση Διδακτορικών Σπουδών με ελάχιστη διάρκεια τριών (3)
ακαδημαϊκών ετών, η επιτυχής ολοκλήρωση των οποίων οδηγεί στο επίπεδο οκτώ (8) του Εθνικού και Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων, σύμφωνα με το άρθρο 47 του ν. 4763/2020.
Άρθρο 21 Λογοκλοπή, παράβαση της Ακαδημαϊκής Δεοντολογίας και Πνευματικά Δικαιώματα
Σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας του Α.Π.Θ. απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή του συνόλου ή μέρους πνευματικών έργων τρίτων προσώπων (βιβλίων, άρθρων, εργασιών κ.λπ.), καθώς και η μετάφραση, η διασκευή, η προσαρμογή ή άλλη μετατροπή τους, χωρίς την έγγραφη άδεια του/της δικαιούχου (δημιουργού ή/και εκδότη/τριας). Η απαγόρευση ισχύει ανεξάρτητα από τη μορφή ή/και το μέσο, με τα οποία γίνεται
(έντυπη, ηλεκτρονική, φωτογραφική κ.λπ.).
Απαγορεύεται κάθε «λογοκλοπή», δηλαδή η αυτούσια ανάληψη και ενσωμάτωση σε κάποιο πνευματικό έργο σύντομων αποσπασμάτων ή/και μεμονωμένων φράσεων έργου τρίτου προσώπου, χωρίς να γίνεται αναφορά στη σχετική πηγή, καθώς και στα ονόματα του/της δημιουργού και του/της εκδότη/τριας, εφόσον αυτά εμφανίζονται στην πηγή. Απαγορεύεται η παράλειψη αναφοράς της πνευματικής συνεισφοράς τρίτου/
ων προσώπου/ων σε οποιοδήποτε δημοσιευμένο έργο ή, αντίθετα, η συμπερίληψη φυσικού προσώπου ως δημιουργού ή συν-δημιουργού σε έργο, στο οποίο δεν εισέφερε πραγματικά προσωπική πνευματική εργασία.
Κατά τη συγγραφή της διδακτορικής διατριβής, ο/η υποψήφιος/α υποχρεούται να σέβεται τα πνευματικά δικαιώματα των δημιουργών των πηγών που χρησιμοποιεί, να κάνει λεπτομερή αναφορά στο έργο και στις απόψεις άλλων, αν τα χρησιμοποίησε, και να τηρεί αυστηρά τους ισχύοντες στο Α.Π.Θ. κανόνες για την αποφυγή της λογοκλοπής, όπως αναλύεται στον σχετικό Κώδικα Δεοντολογίας του Α.Π.Θ.
Η λογοκλοπή αποτελεί σοβαρό ακαδημαϊκό παράπτωμα και μπορεί να στοιχειοθετεί λόγο απόφασης της Συνέλευσης του Τμήματος για διαγραφή του/της εμπλεκόμενου/ης υποψήφιου/ας διδάκτορα/ισσας.
Σε περίπτωση που η λογοκλοπή́ διαπιστωθεί μετά τη λήψη του διδακτορικού διπλώματος, ο τίτλος που έχει απονεμηθεί μπορεί να ανακληθεί με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.
Οποιοδήποτε παράπτωμα ή παράβαση της ακαδημαϊκής δεοντολογίας παραπέμπεται στη Συνέλευση του Τμήματος, η οποία λαμβάνει μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Παραβάσεις θεωρούνται τα παραπτώματα της αντιγραφής ή της λογοκλοπής, και γενικότερα κάθε παράβαση των διατάξεων περί πνευματικής ιδιοκτησίας από υποψήφιο/α διδάκτορα/ισσα κατά την εκπόνηση της διδακτορικής διατριβής του/
της ή/και άλλων συναφών εργασιών του/της.
Η Συνέλευση του Τμήματος ορίζει επιτροπή δεοντολογίας, αποτελούμενη από μέλη Δ.Ε.Π. του Τμήματος, που είναι επιφορτισμένη να εξετάζει θέματα που σχετίζονται με τις παραπάνω παραβάσεις της δεοντολογίας είτε αυτεπάγγελτα, εφόσον λάβει γνώση σχετικά, είτε μετά από έγγραφη αναφορά οποιουδήποτε έχει έννομο συμφέρον. Η επιτροπή εισηγείται σχετικά στη Συνέλευση του Τμήματος.
Σε περίπτωση πνευματικού έργου που είναι αποτέλεσμα συνεργασίας, υπό την έννοια ότι σε αυτό έχουν συνεισφέρει πραγματικά περισσότερα του ενός (1) φυσικά πρόσωπα, αυτά πρέπει απαραίτητα να αναφέρονται ως συν-δημιουργοί του συγκεκριμένου πνευματικού έργου, κατά τη σειρά σπουδαιότητας της συμβολής τους ή, εφόσον αυτή είναι αδύνατον να εκτιμηθεί αντικειμενικά, κατά την έκταση της συμβολής τους. Στην
περίπτωση εκπόνησης διδακτορικών διατριβών, τα πνευματικά δικαιώματα (περιουσιακά και ηθικά) ανήκουν στον/στην υποψήφιο/α διδάκτορα/ισσα, εκτός αν υπάρχει γραπτή συμφωνία με τον/την επιβλέποντα/ουσα, βάσει της οποίας τα πνευματικά δικαιώματα ανήκουν σε αμφοτέρους, κατά το ποσοστό συμμετοχής του/της καθενός/καθεμίας εξ αυτών στη δημιουργική (ερευνητική ή/και συγγραφική) διαδικασία.
Όταν μια διδακτορική διατριβή αποτελεί μέρος ερευνητικής μελέτης που χρηματοδοτείται από κάποιον φορέα, τα περιουσιακά δικαιώματα επί των αποτελεσμάτων της μπορεί να ανήκουν και στον χρηματοδότη φορέα, σύμφωνα με τις συμβατικές υποχρεώσεις που έχουν ειδικότερα αναληφθεί. Σε κάθε περίπτωση, τα ηθικά δικαιώματα παραμένουν στους/στις δημιουργούς, ήτοι στα φυσικά πρόσωπα που εκπόνησαν τις οικείες
διδακτορικές διατριβές. Στην περίπτωση εκπόνησης βιομηχανικής διδακτορικής διατριβής, τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας
επί της διδακτορικής διατριβής ανήκουν καταρχάς στον/στη διδάκτορα/ισσα που θα την εκπονήσει. Αν προκύψουν επιστημονικά αποτελέσματα που είναι δεκτικά κατοχύρωσης ή/και προστασίας, τότε για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας ισχύουν τα κάτωθι:
Ι. Αν η χρηματοδότηση προέρχεται εν μέρει ή εν όλω από ιδιωτικούς πόρους (επιχειρήσεις ή βιομηχανίες), τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας θα ανήκουν, αφενός, στον/στη διδάκτορα/ισσα και στον Ε.Λ.Κ.Ε. Α.Π.Θ. και, αφετέρου, στην επιχείρηση κατά ποσοστό που καθορίζεται από τη συμφωνία των μερών. Σε κάθε περίπτωση, το ποσοστό που αναλογεί στον/στη διδάκτορα/ισσα και στον Ε.Λ.Κ.Ε. Α.Π.Θ. δεν μπορεί να υπολείπεται του ποσοστού σαράντα τοις εκατό (40%). Η επιχείρηση έχει το δικαίωμα εμπορικής αξιοποίησης των εν λόγω
αποτελεσμάτων κατά προτεραιότητα και κατ’ αποκλειστικότητα, εφόσον έχει συναφθεί γραπτή σύμβαση οικονομικής εκμετάλλευσης με τους/τις ως άνω συνδικαιούχους αυτών.
ΙΙ. Αν η εκπόνηση βιομηχανικού διδακτορικού χρηματοδοτείται και από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με την υπ’ αρ. 1569/21-3-2023 (Β’ 1827) κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Παιδείας και Θρησκευμάτων καθορίζονται ειδικότερα ζητήματα σχετικά με την εκπόνηση βιομηχανικών διδακτορικών. Στην περίπτωση που η εκπόνηση του βιομηχανικού διδακτορικού συγχρηματοδοτείται από εθνικούς πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ή άλλους εθνικούς ή ίδιους πόρους του Α.Π.Θ., τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας που αναλογούν στον/στη διδάκτορα/ισσα και στον Ε.Λ.Κ.Ε. Α.Π.Θ. καθορίζονται με συμφωνία των μερών και δεν μπορούν να υπολείπονται του ποσοστού πενήντα τοις εκατό (50%) στον/στη διδάκτορα/ισσα και στον Ε.Λ.Κ.Ε. Α.Π.Θ. Η επιχείρηση διατηρεί το δικαίωμα εμπορικής αξιοποίησης των εν λόγω αποτελεσμάτων κατά προτεραιότητα και κατ’αποκλειστικότητα, εφόσον
έχει συναφθεί γραπτή σύμβαση οικονομικής εκμετάλλευσης με τους/τις ως άνω συνδικαιούχους αυτών.
Στις ανωτέρω περιπτώσεις:
α) Η εσωτερική σχέση μεταξύ του/της Υ.Δ και του Ε.Λ.Κ.Ε. διέπεται από τον Οδηγό Χρηματοδότησης και Διαχείρισης του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας (Ε.Λ.Κ.Ε.) Α.Π.Θ.
β)Το Γραφείο Μεταφοράς Τεχνολογίας του Ε.Λ.Κ.Ε. συνεπικουρεί τους/τις ενδιαφερόμενους/ες στο στάδιο των διαπραγματεύσεων που προηγούνται της υποβολής της σχετικής αίτησης και παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες.
Άρθρο 22 Υποτροφίες
Το Α.Π.Θ. δύναται να παρέχει ανταποδοτικές υποτροφίες, με τους όρους και τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας του Α.Π.Θ., σε Υ.Δ. για την παροχή επικουρικού διδακτικού, ερευνητικού, επιστημονικού, διοικητικού, τεχνικού και λοιπού υποστηρικτικού έργου των δραστηριοτήτων του Τμήματος. Το κόστος των υποτροφιών δύναται να βαρύνει τον προϋπολογισμό έργων/προγραμμάτων, τα οποία χρηματοδοτούνται από εθνικούς, διεθνείς, ιδιωτικούς και ίδιους πόρους (σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο), καθώς και συγχρηματοδοτούμενων έργων του Εταιρικού Συμφώνου για το Πλαίσιο Ανάπτυξης (Ε.Σ.Π.Α.). Ο/Η υπότροφος οφείλει:
1. Να τηρεί τα οριζόμενα από τη σχετική προκήρυξη.
2. Να τηρεί τις προθεσμίες για την κατάθεση όλων των δικαιολογητικών όπως αυτές ορίζονται από τη σχετική προκήρυξη.
Τα κριτήρια επιλογής, η διαδικασία χορήγησης των υποτροφιών και οι υποχρεώσεις των ωφελούμενων ορίζονται από την εκάστοτε προκήρυξη.
Άρθρο 23 Επιτροπή Διδακτορικών Σπουδών
Με απόφασή της, η Συνέλευση του Τμήματος δύναται να συγκροτήσει Επιτροπή Διδακτορικών Σπουδών.
Η επιτροπή έχει θητεία δύο (2) ετών και αποτελείται από τον/την Πρόεδρο του Τμήματος, τους/τις Διευθυντές/ντριες των Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος και ένα (1) ακόμα μέλος Δ.Ε.Π. Η Επιτροπή ασκεί αρμοδιότητες που της αναθέτει η Συνέλευση του Τμήματος για την εφαρμογή του παρόντος Κανονισμού, ιδίως την εισήγηση προς τη Συνέλευση σε σχέση με τον αρχικό έλεγχο των αιτήσεων που υποβάλλονται στο Τμήμα για εκπόνηση διδακτορικών διατριβών, καθώς και τη διαχείριση τυχόν ζητημάτων που προκύπτουν
κατά την εκπόνηση των διδακτορικών διατριβών και παραπέμπονται σε αυτή από τους/τις επιβλέποντες/ουσες ή/και τους/τις υποψήφιους διδάκτορες/ισσες. Εφόσον τα ζητήματα αυτά επηρεάζουν σημαντικά την εξέλιξη των διδακτορικών ερευνών, η Επιτροπή εισηγείται τον τρόπο αντιμετώπισής τους στη Συνέλευση, η οποία λαμβάνει την τελική απόφαση.
Άρθρο 24 Μεταβατικές Διατάξεις
Από την έναρξη ισχύος του παρόντος Κανονισμού, οι διατάξεις του εφαρμόζονται στο σύνολο των υποψηφίων διδακτόρων/ισσών του Τμήματος, ανεξαρτήτως του χρόνου εγγραφής τους. Διαδικασίες, δικαιώματα και υποχρεώσεις που έχουν ήδη ολοκληρωθεί ή θεμελιωθεί νομίμως πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος διατηρούνται και αναγνωρίζονται σύμφωνα με το προϊσχύον καθεστώς.
Οι υποψήφιοι/ες διδάκτορες/ισσες του Τμήματος, εν ενεργεία ή νέοι/ες, λαμβάνουν ηλεκτρονικό αντίγραφο του παρόντος Κανονισμού και υπογράφουν δήλωση ότι έλαβαν γνώση του και δεσμεύονται να τον τηρούν.
Κάθε άλλο θέμα σχετικό με την οργάνωση και λειτουργία του προγράμματος διδακτορικών σπουδών του Τμήματος, ρυθμίζεται με τον Κανονισμό Προγραμμάτων Διδακτορικών Σπουδών του Α.Π.Θ. και την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία.
Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Θεσσαλονίκη, 29 Ιουλίου 2026
Ο Πρύτανης
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ