Εισαγωγή στην Ηθική Φιλοσοφία

Διδάσκοντες: 
ECTS: 
4
Κωδικός Μαθήματος: 
ΚΕ0Ε48
Κύκλος / Επίπεδο: 
Προπτυχιακό
Υποχρεωτικό / Επιλογής: 
Επιλογής
Περίοδος Διδασκαλίας: 
Εαρινό
Περιεχόμενο Μαθήματος: 

Το μάθημα επικεντρώνεται στα εξής θέματα:

1. Τι είναι η ηθική; Τι είναι η ηθική φιλοσοφία;
2. Το πρόβλημα της ηθικής συνείδησης. Το ζήτημα της ελευθερίας
3. Γιατί η ηθική φιλοσοφία ενδιαφέρει την πολιτική;
4. Ποιες είναι κύριες σχολές ηθικής σκέψης και οι βασικοί τύποι επιχειρηματολογίας; Όχι περιγραφή των θεωριών κατά σειρά εμφάνισης (αρχαία- νεότερη-σύγχρονη), αλλά ανάπτυξη τύπων προσέγγισης: αρετολογία- δεοντοκρατία- ωφελιμισμός και συνεπειοκρατία- μηδενισμός- συναισθηματοκρατία- συμβολαιοκρατία.
5. Κρίσιμες διακρίσεις: i) ηθική και θρησκεία ii) ηθική και δίκαιο
6. Σύγχρονες ηθικές προκλήσεις και ‘εφαρμογές’: i) η ανθρώπινη κατάσταση υπό τις νέες επιστήμες και τεχνολογίες ii) βιοηθική iii) φύλο iv) οικολογία v) οικονομικές ανισότητες vi) δεοντολογία (επαγγελματική, επιστημονική, πολιτική)

Μαθησιακά Αποτελέσματα: 

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/τριες θα μπορούν:
1. να γνωρίζουν τις ιστορικές προϋποθέσεις ανάδυσης και ανάπτυξης των κύριων ρευμάτων της ηθικής σκέψης
2. να αναγνωρίζουν, να αξιολογούν και να κρίνουν τους τύπους επιχειρηματολογίας που ακολουθούν οι επιμέρους σχολές θεώρησης των ηθικών ζητημάτων
3. να διερευνούν τη σημασία και τη θέση των ηθικών θεωριών όσον αφορά το ιστορικό πλαίσιο διαμόρφωσης των κοινωνικών αξιών
4. να συνδέουν και να εκτιμούν τη σημασία των αξιών στη διαμόρφωση των ιδεολογιών και τις συνέπειές τους στην επιστήμη, την οικονομία και την πολιτική
5. να εξοικειωθούν με τη διατύπωση και αντίκρουση συνεκτικών επιχειρημάτων με  διαφορετική θεμελίωση και αποτελεσματικότητα στον πολιτικό λόγο.

Βιβλιογραφία: 

Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1) Julia Driver, Ηθική Φιλοσοφία. Οι βασικές της αρχές (μετάφραση, σχόλια & επιστημονική επιμέλεια Ι.Ν. Μαρκόπουλος), University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2010.
2) Peter Vardy & Paul Grosch, Το αίνιγμα της ηθικής (μετάφραση Θοδωρής Δρίτσας), Εκδόσεις Αρσενίδη, Αθήνα 2013.

Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Ανδρουλιδάκης Κώστας: Καντιανή Ηθική. Θεμελιώδη ζητήματα και προοπτικές.  Ιδεόγραμμα 2010
Atkinson R.F. : Εισαγωγή στην ηθική φιλοσοφία, Σύγχρονη Παδεία, Αθήνα 2012
Βιρβιδάκης, Στέλιος : Η υφή της ηθικής πραγματικότητας Leader Books, 2009
Δοξιάδης Κύρκος: Κοινωνία, ιδεολογία, ηθική, Πλέθρον, Αθήνα 2001
Δρόσος Διονύσης:  Αρετές και Συμφέροντα. Η βρετανική ηθική σκέψη στο κατώφλι της νεωτερικότητας. Ιδρυμα Σάκη Καράγιωργα & Εκδόσεις Σαββάλας, 2007
Ζουμπουλάκης Σταύρος (επ): Η επιστροφή της ηθικής. Παλαιά και νέα ερωτήματα, Άρτος Ζωής, Αθήνα 2013
Ζωγραφίδης Γ., A.A. Long, David Sedley (επ), Επικούρεια Ηθική Φιλοσοφία. Θύραθεν, Θεσσαλονίκη 2012
Επίκτητος: Εγχειρίδιο. Σύνοψη της στωϊκής φιλοσοφίας και ηθικής. Εκδοτική Θεσσαλονίκης, 2005
Foucault, Michel: Εξουσία, γνώση και ηθική, Ύψιλον, 2007
Καντ Ιμμάνουελ: Τα θεμέλια της μεταφυσικής των ηθών (μτφρ. Γ.Τζαβάρα). Δωδώνη, 1984
Καβουλάκος Κώστας (επ): Καντ Ιμμάνουελ: Πρακτικός λόγος και νεωτερικότητα. Νέες προσεγγίσεις στην καντιανή φιλοσοφία  Αλεξάνδρεια, 2006
Leiter Brian: Νίτσε και ηθική (μτφρ. Γ.Λαμπράκος). Εκδόσεις Οκτώ, 2009
Larmore, Charles: Περί ηθικής. Λόγος και αντίλογος: Ιδεαλισμός ή ρεαλισμός. Πόλις, 2006
Lévinas, Emmanuel: Ηθική και άπειρο. Διάλογοι με τον Φιλίπ Νεμό. Ίνδικτος, 2007
Μακί Τζ. Λ.: Ηθική. Η επινόηση του ορθού και του εσφαλμένου (μτφρ. Δημ. Μιχαήλ). Εκκρεμές 2010
Mill John Stuart, Περί Ελευθερίας (μτφρ. Ν.Μπαλής) Εκδ. Επίκουρος, 1983
Mill John Stuart: Ωφελιμισμός Πόλις, 2002
Μπαγιόνας Αύγουστος, Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Ηθικής από τους προσωκρατικούς ως την Αρχαία Ακαδημία, Θεσσαλονίκη, 1978
Rachels James: Στοιχεία Ηθικής Φιλοσοφίας. Εκδ. Οκτώ 2010
Φρανς ντε Βάαλ: Πρωτεύοντα και φιλόσοφοι. Πώς εξελίχθηκε η ηθική, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2015
O’Tool James: Η μέθοδος του Αριστοτέλη. Δημιουργώντας την καλή ζωή. Ενάλιος 2006
Παπανούτσος Ευάγγελος: Ηθική, Νόηση, 2010
Παιονίδης Φιλήμων: Υπέρ του δέοντος. Δοκίμια πρακτικής φιλοσοφίας. Εκκρεμές 2007
Πελεγρίνης Θ.: Ηθική φιλοσοφία. Ελληνικά Γράμματα, 1997.
Μπαγκίνη Τζούλιαν & Πήτερ Φοσλ, Τα Εργαλεία της ηθικής φιλοσοφίας, Καστανιώτης 2014.
MacIntyre Alasdair, Η ηθική μεταξύ κανόνων και αρετών. Παπαζήσης, 2012
Σταμάτης Κώστας, Φιλοσοφία και οικολογική ηθική. Νήσος 2013
Williams Bernard: Η ηθική και τα όρια της φιλοσοφίας, Αρσενίδης 2009
Σκαλτσάς Θεόδωρος : Ο Χρυσούς αιών της αρετής .Αριστοτελική Ηθική Αλεξάνδρεια, Αθήνα 1993