Ο εκτός Ευρώπης κόσμος

ECTS: 
4
Κωδικός Μαθήματος: 
ΚΕ0Ε28
Κύκλος / Επίπεδο: 
Προπτυχιακό
Υποχρεωτικό / Επιλογής: 
Επιλογής
Περίοδος Διδασκαλίας: 
Εαρινό
Περιεχόμενο Μαθήματος: 

Το μάθημα ασχολείται με τις πολιτικές και διεθνείς εξελίξεις εκτός Ευρώπης με έμφαση στην ιστορία, οικονομία, πολιτική και κοινωνία της Κίνας. Ειδικότερα το μάθημα εξετάζει την ιστορική διαμόρφωση της Κίνας, τις μεγάλες αλλαγές του 19ου και 20ου αιώνα και την σταδιακή ανάδειξη της Κίνας σε παγκόσμια δύναμη από τα τέλη του 20ου αιώνα έως σήμερα αλλά και τις επιπτώσεις της εξέλιξης αυτής στον ευρύτερο χώρο της Ανατολικής Ασίας και του Ειρηνικού. Καθώς η διεθνής σημασία της Κίνας αυξάνει τις τελευταίες δεκαετίες, το μάθημα επιδιώκει να βοηθήσει τους φοιτητές να κατανοήσουν τα ιστορικά θεμέλια της σύγχρονης Κίνας, το υπάρχον θεσμικό και πολιτικό πλαίσιο και τους τρόπους με τους οποίους η ηγεσία και οι θεσμοί της χώρας διαμόρφωσε και διαμορφώνει την κοινωνία, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους ανταποκρίνεται η κοινωνία.  Εξετάζει επιπλέον τα θεμέλια της διεθνούς ενδυνάμωσης της χώρας, τις κοινωνικές δομές και την διεθνή οικονομική παρουσία της χώρας σε παγκόσμιο παράγοντα. Παράλληλα εξετάζονται οι γεωπολιτικές παράμετροι της εξέλιξης αυτής, ιδίως οι επιπτώσεις της ανάδειξης της Κίνας σε περιφερειακό κυρίαρχο για την ευρύτερη γειτονιά της και ο ανταγωνισμός με τις ΗΠΑ– όπως και η θέση της Κίνας στον ευρύτερο χώρο του Ειρηνικού Ωκεανού. Αναλύονται οι πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις του νέου εγχειρήματος της Κίνας για την πρωτοβουλία One Belt One Road και οι πιθανές γεωπολιτικές της επιπτώσεις. Τέλος το μάθημα αναλύει τις επιπτώσεις που η ενίσχυση μορφών αυταρχικής διακυβέρνησης στην ευρύτερη Ασία θα έχει στη διεθνή πολιτική.

Σειρά μαθημάτων

Η Κίνα στον σημερινό κόσμο. Τα μεγέθη.

Πληθυσμός, έκταση, σύνορα, οικονομία, παραγωγή, εμπόριο.

Σύγκριση με μεγέθη άλλων κρατών, ηπείρων ή ενώσεων (Ευρωπαϊκή Ένωση)

Στόχος. Να κατανοήσουν οι φοιτητές για τι μιλάμε και να αποκτήσουν μια αντίληψη των μεγεθών μέσω της σύγκρισης.

Οι απαρχές και η «μεσαιωνική» Κίνα

Αρχαιότητα. Η ενοποίηση της Κίνας. Σύγκριση με Ρωμαϊκό κόσμο. Ομοιότητες και διαφορές. Επικοινωνία.

Η παράλληλη ιστορία Κίνας και ευρωπαϊκού/ρωμαϊκού κόσμου

Πρόοδοι και οπισθοδρομήσεις. Η μορφή του Κράτους. Κοινωνική διαστρωμάτωση.

Ο ιστορικός «χωρισμός» από την «Δύση».  Γιατί η Ευρώπη προχώρησε προς τον καπιταλισμό και η Κίνα – αν και με σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα – όχι.

Η Κίνα στην αυγή του καπιταλισμού και απέναντι στην δυτική κυριαρχία

«Ασιατικός τρόπος παραγωγής». Οι γέφυρες με τη «Δύση». Πορτογάλοι, Ισπανοί, Ολλανδοί, Άγγλοι.

Διαφορές με την Ινδία και την Ιαπωνία.

Εμπορικοί σταθμοί, κτήσεις, πόλεμοι οπίου, ο «εκδυτικισμός».

Το κίνημα των Μπόξερς, Ρωσία και Ιαπωνία.

Η «αστική» επανάσταση του 1911. Σουν Γιατ Τσεν.

Από τον εθνικισμό στον κομμουνισμό

Τσαγκ Κάϊ Σεκ, Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας. Ο πόλεμος με την Ιαπωνία. Ο Εμφύλιος Πόλεμος. Η νίκη των κομμουνιστών 1949: Η Κίνα (για πρώτη και μόνη φορά στην ιστορία της) σε «δυτικό» δίκτυο ιδεών και πολιτικής πρακτικής.

Από την κρίση στο κομμουνιστικό κίνημα (διαμάχη με ΕΣΣΔ) στην κρίση του καπιταλιστικού κόσμου: οι ευκαιρίες ανάδειξης της Κίνας.

Η αποτυχία της «Πολιτιστικής Επανάστασης».

Η προσαρμογή του «χρουτσοφισμού» σε κινεζικά μέτρα.

Η οικονομική απογείωση της Κίνας (1975-σήμερα)

Ρυθμοί, μεγέθη, θεσμοί, μηχανισμοί.

Μια νέα κινεζική κοινωνία.

Από τις βασικές ανάγκες στο καταναλωτικό πρότυπο.

Οι αλλαγές στο οικονομικό μοντέλο μετά το 1989 και οι εσωτερικές επιπτώσεις

Η Κίνα στον σημερινό καπιταλιστικό σύστημα

Η Κίνα στις παγκόσμιες στρατηγικές ισορροπίες

Η Κίνα απέναντι σε ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ένωση

Η Κίνα στον 21ο αιώνα

Από το 2011 – δύο ζώνες, δύο δρόμοι (η αναβίωση;;; των δρόμων του μεταξιού).

Προοπτικές, εμπόδια, ανταγωνισμοί.

Η γεωπολιτική ανάδειξη – η Κίνα ως περιφερειακή ή ως παγκόσμια δύναμη

Μπορεί η Κίνα να αναδειχθεί σε οικουμενική δύναμη; Υπέρ και κατά.

Το κινεζικό πολιτικό σύστημα

Μονοκομματισμός και καπιταλισμός – πολιτικές και οικονομικές συνέπειες

Η σημασία της εθνικής ενότητας

Ο φόβος της πολιτικής διαίρεσης.

Δικαιώματα του ανθρώπου και μειονότητες,

Οι εξωτερικές σχέσεις της Κίνας

Η χρήση των διεθνών σχέσεων από την Κίνα ως εργαλείο επέκτασης της οικονομικής της παρουσίας

Η Κίνα και η σημερινή Ελλάδα.

Μαθησιακά Αποτελέσματα: 

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές:

  • Θα αποκτήσουν βασική κατανόηση του ρόλου του Κινεζικού κράτους στη σύγχρονη Κίνα και της σχέσης του με την κοινωνία
  • Θα κατανοήσουν τις βασικές παραμέτρους των νέων γεωπολιτικών και οικονομικών εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ασίας και της Λεκάνης του Ειρηνικού
  • Θα αποκτήσουν μια γενική επισκόπηση των άλλων μορφών πολιτικών συστημάτων που κυριαρχούν στην περιοχή και επαρκή γνώση των κύριων αιτιών για την διαμόρφωσή τους καθώς και της σχέσης τους με τις Δυτικές αντιλήψεις.