Θεωρίες για τον ολοκληρωτισμό

Διδάσκοντες: 
ECTS: 
4
Κωδικός Μαθήματος: 
ΚΕ0Ε32
Κύκλος / Επίπεδο: 
Προπτυχιακό
Υποχρεωτικό / Επιλογής: 
Επιλογής
Περίοδος Διδασκαλίας: 
Εαρινό
Περιεχόμενο Μαθήματος: 

Το μάθημα έχει στόχο να αναλύσει τις πτυχές του ολοκληρωτισμού, του πολιτικού εκείνου δόγματος δηλαδή που ευελπιστεί να επιβάλλει τη μόνιμη υποταγή των πολιτών στους ασκούντες εξουσία. Σύμφωνα με το δόγμα αυτό κράτος και κοινωνία πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αδιαίρετες οντότητες οι οποίες πρέπει να τίθενται κάτω από ασφυκτικό κεντρικό έλεγχο και διαχείριση.

Η περιγραφή και λειτουργία συγκεκριμένων ολοκληρωτικών καθεστώτων -κυρίως του Σοβιετικού Σταλινισμού και του Ναζισμού- στοχεύουν στο να αναδείξουν το θεωρητικό υπόβαθρο και τα αίτια της ανόδου του φαινομένου του ολοκληρωτισμού.

Οι κατάλληλες συνθήκες κάτω από τις οποίες οι κοινωνικές τάξεις μπορούν να μετασχηματιστούν σε κατευθυνόμενες μάζες, ο ρόλος της προπαγάνδας για την εδραίωση της καθολικής ισχύος ακραία αυταρχικών πολιτικών κινήσεων και η χρήση της ωμής τρομοκρατίας ως βασικού πυλώνα της ολοκληρωτικής λογικής αναλύονται ως θεωρητικά εργαλεία. Εργαλεία εγκαθίδρυσης όχι μόνο ολοκληρωτικών καθεστώτων αλλά και υποστήριξης ανάλογων κινημάτων.

Ο συνδυασμός των επιμέρους τομέων ανάλυσης του ολοκληρωτικού φαινομένου σε μια διεπιστημονική προσέγγιση που αναλυεί όχι μόνο τις πολιτικές αλλά και τις κοινωνιολογικές και ψυχολογικές του πτυχές, μας υπενθυμίζει πως, κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες, ακραία πολιτικά φαινόμενα όπως αυτό του ολοκληρωτισμού μπορούν δυστυχώς να επαναληφθούν.

Μαθησιακά Αποτελέσματα: 

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος και των διαλέξεων οι φοιτητές/τριες θα μπορούν να διακρίνουν τις πολιτικές, κοινωνιολογικές και ψυχολογικές συνθήκες που εκτρέφουν το φαινόμενο του ολοκληρωτισμού. Θεμελιώδης στόχος του μαθήματος είναι να προβληματιστούν οι φοιτήτριες και οι φοιτητές για τον κίνδυνο αναβίωσης παρόμοιων συνθηκών εκκόλαψης ολοκληρωτικών νοοτροπιών, καθώς και για ενδεχόμενα μέτρα αποτροπής μετασχηματισμού τους σε κινήματα και καθεστώτα.

Βιβλιογραφία: 

Υποχρεωτική

-Hannah Arendt, 2017, Οι Απαρχές του Ολοκληρωτισμού. Τρίτο Μέρος: Ολοκληρωτισμός, Θεσσαλονίκη: Νησίδες

Επιπλέον Βιβλιογραφία

-Δάφνη Χαλικιοπούλου και Σοφία Βασιλοπούλου, 2015, Η Εθνικιστική Λύση της Χρυσής Αυγής, Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.
-Haddock,B., 2009, Ιστορία της Πολιτικής Σκέψης: από το 1789 μέχρι σήμερα. Κεφάλαιο 8, Αθήνα: Πατάκης.
-Lefort, Claude, 1998, ‘The concept of totalitarianism’, in Warwick and Sussex Papers in Social Theory, N.2, pp. 1–28.