Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία

ECTS: 
4
Κωδικός Μαθήματος: 
ΚΕ0Χ43
Κύκλος / Επίπεδο: 
Προπτυχιακό
Υποχρεωτικό / Επιλογής: 
Επιλογής
Περίοδος Διδασκαλίας: 
Χειμερινό
Περιεχόμενο Μαθήματος: 

Η Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία (ΚΑΛΟ) ως επιστημονικό αντικείμενο έχει γνωρίσει διεθνώς ραγδαία ανάπτυξη κατά τα τελευταία χρόνια τόσο λόγω της αναζήτησης νέων μοντέλων ανάπτυξης και κοινο-οικονομικής οργάνωσης στο πλαίσιο της παρατεταμένης κρίσης όσο και εξαιτίας της τεράστιας ανάπτυξης του ίδιου του πεδίου.  Ιδιαίτερα η Ελλάδα, την τελευταία δεκαετία, βρίσκεται στο επίκεντρο του διεθνούς ερευνητικού ενδιαφέροντος εξαιτίας της σημαντικής ανάπτυξης της ΚΑΛΟ στα χρόνια της κρίσης, με αποτέλεσμα πλήθος Ελλήνων και αλλοδαπών ερευνητών να πραγματοποιούν μελέτες περίπτωσης.

Ο σκοπός του μαθήματος είναι να εισάγει τους φοιτητές στο αντικείμενο της ΚΑΛΟ. Για το σκοπό αυτό το μάθημα είναι διαρθρωμένο σε τρεις βασικές ενότητες. Στην πρώτη ενότητα παρουσιάζονται με παραδείγματα από την εγχώρια εμπειρία ορισμένες από τις βασικότερες μορφές της ΚΑΛΟ, όπως οι συνεταιρισμοί, τα εναλλακτικά ανταλλακτικά δίκτυα, τα εναλλακτικά αγροτροφικά δίκτυα και η ομότιμη παραγωγή. Στη δεύτερη ενότητα πραγματοποιείται μια συστηματική συζήτηση που έχει σκοπό να διευκρινίσει το περιεχόμενο και τα θεωρητικά θεμέλια της έννοιας της ΚΑΛΟ σε σχέση με έννοιες που έχουν παρεμφερές περιεχόμενο. Στην τρίτη ενότητα παρουσιάζονται κλασικές και σύγχρονες προσεγγίσεις της ΚΑΛΟ.

 

Ειδικότερα εξετάζονται τα παρακάτω θέματα:

 

-Συνεταιρισμοί διαφόρων τύπων (αγροτικοί, αστικοί, προμηθευτικοί, πιστωτικοί, Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις, κλπ.)

- Εναλλακτικά αγροτροφικά δίκτυα

- Εναλλακτικά ανταλλακτικά δίκτυα

- Τα κοινά και η ομότιμη παράγωγή

- Ορισμοί της ΚΑΛΟ (θεσμικές, πολιτικές, κινηματικές και επιστημονικές προσεγγίσεις)

- Πρώιμες προσεγγίσεις της ΚΑΛΟ (19ος αιώνας)

- Η κριτική του Πολάνυι στον οικονομισμό

- Η προσέγγιση των ποικίλων οικονομιών (Gibson-Graham)

- H προσέγγιση της ετερότητας

- Η προσέγγιση του John Holloway

Βιβλιογραφία: 

Διδακτικό εγχειρίδιο

Καβουλάκος, Κ., Γριτζάς, Γ., (2015). Εναλλακτικοί Οικονομικοί και Πολιτικοί Χώροι. Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, διαθέσιμο ελεύθερα στο https://repository.kallipos.gr/handle/11419/6131

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Αδάμ, Σ. & Παπαθεοδώρου, Χ., (2010). Κοινωνική οικονομία και κοινωνικός αποκλεισμός: Μια κριτική προσέγγιση. Αθήνα: ΙΝΕ ΓΣΕΕ.

Ανθοπούλου, Θ. & Παρταλίδου, Μ. (2015). Εναλλακτικά αγροτροφικά δίκτυα και νέες αλληλέγγυες εταιρικότητες μεταξύ πόλης και υπαίθρου. Διερευνώντας την κοινοτικά υποστηριζόμενη γεωργία. Γεωγραφίες, 25, 13-23.

Blanc, J. (2011). Classifying “CCs”: Community, Complementary and Local Currencies. International Journal of Community Currency Research, 15D, 4-10.

Borzaga, C., Defourny, J. (2001).The Emergence of Social Enterprise, London and New York: Routledge.

Γριτζάς, Γ., Καβουλάκος, Κ. Ι. & Τζέκου, Ε.Ε. (2015). Εναλλακτικοί χώροι, ποικίλες οικονομίες και αγροτροφικά δίκτυα: Μια επισκόπηση της ευρύτερης συζήτησης ως μια αφετηρία για την έρευνα της ελληνικής περίπτωσης. Γεωγραφίες, 25, 24-35.

Cox, R., Holloway, L., Venn, L., Dowler, L., Ricketts-Hein, J., Kneafsey, M. & Tuomainen, M. (2008). Common ground? Motivations for participation in a community-supported agriculture scheme. Local Environment, 13(3), 203-218.

Davister, C., Defourny, J., Gregoire, O. (2004). Work Integration Social Enterprises in the European Union: An Overview of Existing Models. EMES Working Papers Series, 04/04.

Fuller D., Jonas A. E. G.& Lee R. (επιμ.) (2010), Interrogating Alterity: Alternative Economic and Political Spaces, Farnham: Ashgate Publishing.

Fuller, D. & Jonas, A. E. G. (2003). Alternative financial spaces. Στο: Leyshon A., Roger L. & Williams C. C. (επιμ.).Alternative Economic Spaces. London: SAGE, 55-73.

Gibson-Graham, J. K. (2006α). A postcapitalist politics. Minneapolis: University of Minnesota Press.

Gibson-Graham, J. K. (2006β). The end of capitalism (as we knew it). A feminist critique of political economy. New edition, Minneapolis, University of Minnesota Press.

Gritzas, G., Kavoulakos, K.I. (2015) “Diverse economies and alternative spaces. An overview of approaches and practices” European Urban and Regional Studies (EURS), DOI 10.1177/0969776415573778

Holloway, J. (2006). Ας αλλάξουμε τον κόσμο χωρίς να καταλάβουμε την εξουσία. Αθήνα: Σαββάλας.

Holloway, J. (2011).Ρωγμές στον καπιταλισμό. Αθήνα: Σαββάλας.

Καβουλάκος Κ.Ι., Γριτζάς Γ. (2016), Εναλλακτικοί Οικονομικοί και Πολιτικοί Χώροι, Κάλλιπος, (ηλεκτρονική έκδοση).

Κλήμη Καμινάρη, Ο. & Παπαγεωργίου, Κ. (2010) Κοινωνική Οικονομία. Μια πρώτη προσέγγιση. Αθήνα: Ελληνοεκδοτική.

Lipietz, A. (2001). Pour le tiers secteur. L’économie sociale et solidaire: Pourquoi, comment. Paris: La Découverte.

Moulaert, F. & Ailenei, O. (2005). Social Economy, Third Sector and Solidarity Relations: A Conceptual Synthesis from History to Present. Urban Studies, 42:11, 2037-2053.

Πολάνυι, Κ. (2007). Ο Μεγάλος Μετασχηματισμός. Θεσσαλονίκη: Νησίδες.

Polanyi, Κ (1977). The Livelihood of Man. New Υork: Harry W. Pearson Academic Press.

Παπαγεωργίου, Κ. Λ. (2007). Βιώσιμη συνεταιριστική οικονομία (θεωρία και πρακτική). Β΄ έκδοση, Αθήνα: εκδόσεις Αθ. Σταμούλης.

Pole, A. & Gray, M. (2013). Farming alone? What’s up with the “C” in community supported agriculture. Agriculture and Human Values, 30(1), 85-100.

Salamon, L. M. & Anheier, H. K. (1994). Caring sector or caring society? Discovering the nonprofit sector cross-nationally. Working Papers on the Johns Hopkins Comparative Nonprofite Sector Project, Institute for Policy Studies, The Johns Hopkins University.

Schroeder R. F., Miyazaki Y. & Fare M. (2011). Community currency research: An analysis of the literature. International Journal of Community Currency Research, 15 (Α), 31-41.

Seyfang, G. & Longhurst N (2013β). Growing green money? Mapping community currencies for sustainable development. Ecological Economics, 86, 65-77.

Shaffer, J. (1999). Historical Dictionary of the Cooperative Movement. Lanham, MD: Scarecrow Press.

Williams, M. R. C. (2012). The Cooperative Movement: Globalization from Below. Aldershot, UK: Ashgate Publishing.