Συγκριτική Πολιτική

ECTS: 
10
Κωδικός Μαθήματος: 
ΠΑY12
Κύκλος / Επίπεδο: 
Μεταπτυχιακό
Υποχρεωτικό / Επιλογής: 
Υποχρεωτικό
Εξειδικεύσεις Μεταπτυχιακού: 
ΠΜΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ
Περίοδος Διδασκαλίας: 
Χειμερινό
Περιεχόμενο Μαθήματος: 

Το μάθημα περιλαμβάνει δύο επιμέρους τμήματα. Στο πρώτο επιχειρείται αρχικά μια μεθοδολογική, θεωρητική, θεματική και ερευνητική αξιολόγηση του κλάδου της «συγκριτικής πολιτικής ανάλυσης». Πρόκειται για κλάδο ιδρυτικό της πολιτικής επιστήμης, όπως αυτή αναπτύχθηκε από τη μεταπολεμική περίοδο μέχρι και σήμερα. Σε τούτο το πλαίσιο, θα δοθεί ιδιαίτερη σημασία στην πραγμάτευση της συστατικής αντινομίας της συγκριτικής πολιτικής προσέγγισης. Αυτή έγκειται στην προσπάθεια συνάρθρωσης μιας χαρτογράφησης των ιδιαίτερων πολιτικών δομών, λόγων και πρακτικών που παρατηρούνται σε διαφορετικές χώρες, γεωγραφικές περιοχές και κουλτούρες, από τη μία, με την επεξεργασία ενός συνεκτικού εννοιολογικού οπλοστασίου με καθολική εγκυρότητα που θα επιτρέπει την από κοινού ερμηνεία των ποικίλων σχέσεων ανάμεσά τους, από την άλλη. Επιπλέον, θα γίνει μνεία στις σύγχρονες προσπάθειες διευθέτησης των ερευνητικών δυσκολιών που προκύπτουν από αυτήν την αντινομία.
Η ικανότητα ευχερούς ανάγνωσης ξενόγλωσσης επιστημονικής βιβλιογραφίας (ιδίως στα αγγλικά) είναι απαραίτητη.
Το δεύτερο τμήμα του μαθήματος περιλαμβάνει εμβάθυνση σε μια θεματική από συγκριτική έποψη. Κατά το ακαδημαϊκό έτος 2019-20 η θεματική είναι η διεθνής μετανάστευση σήμερα στην Ευρώπη και τον κόσμο και θα ασχοληθεί με τις πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της μετανάστευσης, με έμφαση στις σχετικές εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στο μάθημα θα  εξεταστεί  η πολυπλοκότητα του φαινομένου (και του συναφούς αλλά διακριτού φαινομένου των προσφυγικών ροών) από συγκριτική σκοπιά και η διαφοροποίησή τους στον χρόνο και τον χώρο, καθώς και οι προκλήσεις που τα φαινόμενα αυτά θέτουν για την πολιτική ανάλυση. Το μάθημα έχει σεμιναριακό χαρακτήρα και προϋποθέτει τη συμμετοχή των φοιτητών στην παρουσίαση και συζήτηση συγκεκριμένων θεματικών και στην εκπόνηση σχετικών τελικών εργασιών. Ενδεικτικές θεματικές θα δοθούν κατά την διάρκεια του μαθήματος.

Θεματικές 2019-20

•    Αίτια μεταναστευτικών ροών
•    Παγκοσμιοποίηση και μετανάστευση
•    Εθνική (-ες) ταυτότητα: η ταυτότητα του μετανάστη δεύτερης γενιάς
•    Οι οικονομικές επιπτώσεις της μετανάστευσης
•    Οι πολιτικές συνέπειες της άφιξης μεταναστών – λαϊκιστικά και αντιμεταναστευτικά κόμματα
•    Μετανάστης και ενσωμάτωση
•    Έλληνας γεννιέσαι ή γίνεσαι: ιθαγένεια και αλλοδαποί
•    Το “φρούριο Ευρώπη”; Η παράτυπη και η νόμιμη μετανάστευση
•    Ατομικά δικαιώματα του πολίτη ή του ανθρώπου: τα δικαιώματα των παράτυπων αλλοδαπών
•    Αξίες της Δύσης και αξίες της Ανατολής: η σύγκρουση του κοσμικού κράτους και των παραδοσιακών κοινωνιών
•    «Δεν μπορούμε να δεχθούμε όλους τους άμοιρους του κόσμου». Τα όρια της μετανάστευσης

Μαθησιακά Αποτελέσματα: 

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα:
•    Διαθέτουν μια καλή επισκόπηση της βιβλιογραφίας στα διάφορα υποπεδία της Συγκριτικής Πολιτικής.
•    Έχουν αποκτήσει εξελιγμένη γνώση των ερευνητικών ερωτημάτων, των μεθοδολογικών προσεγγίσεων και εξηγήσεων και μεθοδολογικές και αναλυτικές ικανότητες σύγκρισης των πολιτικών συστημάτων, ιδίως στην θεματική που εξετάζεται κατά το συγκεκριμένο ακαδημαϊκό έτος.
•    Θα έχουν ενσωματώσει τις βασικές προϋποθέσεις ανάγνωσης και κατανόησης επιστημονικών άρθρων και θα μπορούν να προετοιμάσουν και να επεξεργασθούν μια ολοκληρωμένη πρωτότυπη επιστημονική εργασία.
•    Θα είναι ικανοί να κατανοούν, αναλύουν και συγκρίνουν τα βασικά χαρακτηριστικά των πολιτικών συστημάτων, να συσχετίζουν και να διακρίνουν τα βασικά από τα δευτερεύοντα στοιχεία ενός πολιτικού συστήματος.

 

Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών: 
Η πολύ καλή γνώση της αγγλικής (αλλά και άλλων γλωσσών) είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή παρακολούθηση του μαθήματος δεδομένου ότι η βιβλιογραφία που χρησιμοποιείται είναι κυρίως ξενόγλωσση. Η παρουσία στο μάθημα είναι υποχρεωτική, όπως άλλωστε σε όλο το ΜΠΣ, και τεκμηριώνεται με την υπογραφή παρουσιολογίου. Κάθε φοιτητής μπορεί να απουσιάσει (δικαιολογημένα ή όχι) από έως τρία μαθήματα μεταξύ των οποίων δεν μπορεί να είναι εκείνο της παρουσίασης της εργασίας του. Η τελική βαθμολογία διαμορφώνεται ως εξής: • Τελική εργασία: 40% • Συμμετοχή (στην οποία περιλαμβάνονται και οι εργασίες κατά τη διάρκεια του μαθήματος): 40% • Παρουσίαση της εργασίας και διεύθυνση της συζήτησης: 20%. Οι φοιτητές θα επιλέξουν ένα θέμα συγκριτικής πολιτικής που θα εξετάσουν και θα παρουσιάσουν κατά τη διάρκεια των μαθημάτων. Όλες οι εργασίες θα παραδοθούν μέχρι το τέλος της εξεταστικής περιόδου του Φεβρουαρίου του 2020 και θα διορθωθούν/βαθμολογηθούν. Οι φοιτητές που επιθυμούν βελτίωση του βαθμού τους ή που δεν επέτυχαν θα μπορούν να την υποβάλουν εκ νέου κατά την εξεταστική του Σεπτεμβρίου. Οι τελικές εργασίες, οι οποίες θα περιλαμβάνουν στο ξεκίνημά τους οπωσδήποτε την διάρθρωση της εργασίας και μια εισαγωγή με την υπόθεση εργασίας και την μεθοδολογία κατατίθενται το αργότερο 2 ημέρες πριν την λήξη της προθεσμίας. Η κάθε εργασία θα είναι : 1. Τυπογραφημένη σε υπολογιστή (σε word). 2. Με μόνο διάστημα και γραμματοσειρά σε Arial ή TNR. 3. Με πλήρη στοίχιση. 4. Μετά από κάθε παράγραφο, υπάρχει κενή γραμμή. 5. Η κάθε εργασία θα ξεκινά με την πρώτη σελίδα στην οποία υπάρχουν μόνο τα στοιχεία της εργασίας (μάθημα, διδάσκων, ημερομηνία, όνομα του φοιτητή και τίτλος), δεύτερη σελίδα όπου υπάρχει ο πίνακας περιεχομένων και μία σελίδα εισαγωγής όπου περιγράφεται η υπόθεση εργασίας, ο σκοπός, η μεθοδολογία και η δομή της εργασίας. 6. Οι αναφορές/παραπομπές θα ακολουθούν είτε με το σύστημα των υ/σ στο κάτω μέρος της σελίδας (γαλλικό σύστημα) είτε με το σύστημα APA (παράθεση). Και στις δύο περιπτώσεις θα υπάρχει πλήρης πίνακας βιβλιογραφίας στο τέλος της εργασίας. 7. Κάθε αυτολεξεί αναφορά από άλλο κείμενο παρατίθεται με εισαγωγικά. Δεν επιτρέπεται η παράθεση προτάσεων άνω των δύο γραμμών (με ή χωρίς εισαγωγικά). 8. Κάθε απόπειρα λογοκλοπής οδηγεί σε μηδενισμό. Η διαπίστωση αντιγραφής ή λογοκλοπής τιμωρείται με μηδενισμό της εργασίας και εισήγηση για αποπομπή του φοιτητή από το ΜΠΣ. Για το λόγο αυτό οι φοιτητές είναι υποχρεωμένοι να έχουν και να θέτουν στη διάθεση του διδάσκοντος, εφόσον ζητηθεί, όλη τη βιβλιογραφία που αναφέρεται στην εργασία (ή να αναφέρουν την βιβλιοθήκη στην οποία την βρήκαν). 9. Δεν επιτρέπεται η παραπομπή σε κείμενα (βιβλία/άρθρα) που απλώς αναφέρονται σε άλλα βιβλία ή άρθρα τα οποία ο φοιτητής δεν έχει διαβάσει. 10. Η εργασία υποβάλλεται με μέιλ και σε έντυπη μορφή χωρίς πλαστικά. Αρκούν δύο συρράψεις. 11. Δεν επιτρέπεται η χρήση ως βιβλιογραφικού υλικού από την Wikipedia ή άλλες ηλεκτρονικές εγκυκλοπαίδειες. 12. Οι ηλεκτρονικές πηγές πρέπει να αναφέρονται όχι με την γενική τους διεύθυνση αλλά με ολόκληρη την ηλεκτρονική διεύθυνση που οδηγεί απευθείας στο αναφερόμενο άρθρο ή κείμενο. Κάθε αναφορά σε ηλεκτρονική πηγή πρέπει να αναφέρει την τελευταία ημερομηνία πρόσβασης. 13. Οι φοιτητές οφείλουν να ερευνούν αυτόβουλα κατά πόσον οι ηλεκτρονικές πηγές που επικαλούνται σέβονται τις αρχές της επιστημονικής ακρίβειας και της αντικειμενικής καταγραφής των γεγονότων που αναφέρουν.
Βιβλιογραφία: 

Ελληνική βιβλιογραφία:

Διαμαντούρος, Νικηφόρος, Πολιτισμικός δυϊσμός και πολιτική αλλαγή στην Ελλάδα της μεταπολίτευσης, Αθήνα: Αλεξάνδρεια, 2000.
Ζορμπάς, Κνωσταντίνος,  Πολιτική και θρησκείες, Αθήνα: Παπαζήσης, 2007.
Λυριντζής, Χρήστος, Σύγκριση και ερμηνεία: Η πορεία και οι προοπτικές στη σύγχρονη πολιτική ανάλυση, Αθήνα: Νήσος, 2001.
Meny, Yves, Συγκριτική πολιτική, 2 τόμοι, Αθήνα: Παπαζήσης, 1996.
Μοσχονάς, Γεράσιμος, «Η ‘λογική’ της συγκριτικής πολιτικής ανάλυσης», εισαγωγικό δοκίμιο στο Meny, Yves, Συγκριτική πολιτική, 2 τόμοι, Αθήνα: Παπαζήσης, 1996.
Sartori, Giovanni, Σημασιολογία, έννοιες, συγκριτική μέθοδος, Αθήνα: Παπαζήσης, 2004.
Σεφεριάδης, Σεραφείμ, «Πολιτική επιστήμη, συγκριτική πολιτική: Κρίση στην ‘κανονική επιστήμη’;», εισαγωγή στο Sartori, Giovanni, Σημασιολογία, έννοιες, συγκριτική μέθοδος, Αθήνα: Παπαζήσης, 2004.

Ξενόγλωσση βιβλιογραφία:

Almond, Gabriel & Powell, G. Bingham, Comparative Politics: A Developmental Approach, Βοστόνη: Little Brown, 1966.
Apter, David, Some Conceptual Approaches to the Study of Modernization, Englewood Cliffs: Prentice-Hall, 1968.
Apter, David (επιμ.) The Legitimization of Violence, Λονδίνο: Macmillan, 1997.
Kopstein, Jeffrey & Lichbach, Mark (επιμ.) Comparative Politics: Interests, Identity and Institutions in a Changing Global Order, 2η έκδοση, Cambridge: Cambridge University Press, 2005.
Landman, Todd, Issues and Methods in Comparative Politics: An Introduction, 2η έκδοση, Λονδίνο: Routledge, 2003.
Lewis, Paul, Potter, David & Castles, Francis (επιμ.), The Practice of Comparative Politics, 2η έκδοση, Λονδίνο: Open University-Longman, 1978.
McIntyre, Alasdair, ‘Is a Science of Comparative Politics Possible?’, Against the Self-Images of an Age, Λονδίνο: Duckworth, 1971.

Εξάμηνο: 
Α' Εξάμηνο